Przez lata w mediach brylowali nauczyciele i pedagodzy m\u00f3wi\u0105cy \u0142adnie i sk\u0142adnie o idea\u0142ach, szczytnych celach, wzajemnym zrozumieniu i wsp\u00f3\u0142pracy z m\u0142odzie\u017c\u0105.<\/p>\n
S\u0119k w tym, \u017ce najcz\u0119\u015bciej wypowiadali si\u0119 nauczyciele z tzw. szk\u00f3\u0142 „presti\u017cowych” oraz szk\u00f3\u0142 spo\u0142ecznych (jedno nie wyklucza drugiego). To jednak zaledwie u\u0142amek plac\u00f3wek edukacyjnych i w \u017caden spos\u00f3b kreowany przez ucz\u0105cych tam nauczycieli obraz nie pokrywa si\u0119 z sytuacj\u0105 w wi\u0119kszo\u015bci z nich.<\/p>\n
Trwaj\u0105cy strajk dopu\u015bci\u0142 do g\u0142osu nauczycieli z „normalnych” szk\u00f3\u0142, jednak ich wypowiedzi zadziwiaj\u0105. Skupiaj\u0105 si\u0119 na kwestiach finansowych. R\u00f3wnie\u017c z ust lider\u00f3w nie padaj\u0105 \u017cadne propozycje naprawy systemu. Wygl\u0105da na to, \u017ce jakim\u015b cudem ze szk\u00f3\u0142 znikn\u0119\u0142y problemy wychowawcze i edukacyjne.<\/p>\n
Tymczasem od lat dziewi\u0119\u0107dziesi\u0105tych w \u015brodowisku nauczycieli dominuj\u0105cym tematem, obok oczywi\u015bcie kwestii finansowych, jest dysproporcja mi\u0119dzy prawami a obowi\u0105zkami uczni\u00f3w. Kr\u0105\u017cy\u0142y historie o bezsilnych, w obliczu agresji, nauczycielach, czego symbolem by\u0142 nieszcz\u0119\u015bnik z koszem na\u0142o\u017conym na g\u0142ow\u0119 przez „wychowanka”.<\/p>\n
Problem znikn\u0105\u0142? A mo\u017ce podnoszenie tych kwestii zaburzy\u0142oby kreowany wizerunek strajku?<\/p>\n
W nast\u0119pnym artykule opiszemy, co nale\u017cy zrobi\u0107, by poprawi\u0107 system edukacji. Tutaj kre\u015blimy obraz jego funkcjonowania w Polsce, wskazuj\u0105c fundamentalne problemy.<\/p>\n
<\/p>\n
S\u0141OWEM WST\u0118PU.<\/p>\n
Sprawa trwaj\u0105cego obecnie strajku ponownie pokazuje, jak „dobra zmiana” przestawi\u0142a bieguny na polskiej scenie medialno-spo\u0142eczno-politycznej.<\/p>\n
Gdy w czasach rz\u0105d\u00f3w PO-PSL nauczyciele domagali si\u0119 podwy\u017cek, m\u0142otkowano ich bezlito\u015bnie, powielaj\u0105c w mediach nawet najbardziej populistyczne argumenty.<\/p>\n
Nag\u0142a\u015bniano wysoko\u015b\u0107 zarobk\u00f3w prezesa ZNP S\u0142awomira Broniarza oraz wysoko\u015b\u0107 godzinowej stawki nauczycieli, nale\u017c\u0105cej do najwy\u017cszych w Polsce. Zw\u0142aszcza drugi argument uderza\u0142 poni\u017cej pasa ale kto by si\u0119 tym w\u00f3wczas przejmowa\u0142.<\/p>\n
Zastanawia nas, czy fakt, i\u017c obecnie nikt nie si\u0119ga po te argumenty dowodzi uczciwo\u015bci, czy nieudolno\u015bci rz\u0105dowych medi\u00f3w.<\/p>\n
Od pocz\u0105tku strajku Onet publikuje listy na temat sytuacji nauczycieli. Wida\u0107 w nich wyra\u017any podzia\u0142 na popieraj\u0105ce protest (g\u0142\u00f3wnie nauczyciele i ich rodziny) oraz pot\u0119piaj\u0105ce go (sporadycznie rodzice).<\/p>\n
Spo\u015br\u00f3d nich chlubnie (poniewa\u017c opublikowano go pod imieniem i nazwiskiem) wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 list nauczyciela z Sosnowca, kt\u00f3ry dowodzi, i\u017c to system jest chory i \u017cadne pieni\u0105dze tego nie zmieni\u0105.<\/p>\n
Poni\u017cszy tekst piszemy z pozycji ludzi z zewn\u0105trz, oparty jest on jednak o wieloletni\u0105 znajomo\u015b\u0107 z nauczycielami r\u00f3\u017cnych etap\u00f3w edukacji.<\/p>\n
Weryfikowali\u015bmy przytaczane poni\u017cej fakty przeprowadzaj\u0105c, w atmosferze przedstrajkowej oraz ju\u017c podczas strajku, z zaprzyja\u017anionymi przedstawicielami \u015brodowiska rozmowy, pozwalaj\u0105ce wyeliminowa\u0107 nieoparte na faktach narzekania.<\/p>\n
Gotowy tekst przejrza\u0142o trzech nauczycieli dyplomowanych, po czterdziestce, przed pi\u0119\u0107dziesi\u0105tk\u0105. Zatrudnieni w szko\u0142ach \u015brednich, jeden nie strajkuje.<\/p>\n
<\/p>\n
SYSTEM JEST CHORY?<\/p>\n
Nauczyciel rozpoczyna prac\u0119 jako sta\u017cysta i pokonuje kolejne szczeble awansu zawodowego, a\u017c po stopie\u0144 nauczyciela dyplomowanego. Z ka\u017cdym kolejnym etapem zwi\u0119ksza si\u0119 jego wynagrodzenie i teoretycznie jako\u015b\u0107 nauczania, gdy\u017c wraz z dorobkiem wzrasta\u0107 ma oparte na konkretnych wymaganiach do\u015bwiadczenie, weryfikowane przez komisje.<\/p>\n
Ten wprowadzony w 2000 r. system mia\u0142 motywowa\u0107 nauczycieli do efektywnej pracy.<\/p>\n
Jak to wygl\u0105da\u0142o w rzeczywisto\u015bci?<\/p>\n
\u017baden z zaprzyja\u017anionych z nami nauczycieli nie s\u0142ysza\u0142, by kto\u015b nie uzyska\u0142 wy\u017cszego stopnia awansu, a ju\u017c na pewno nie w szko\u0142ach w kt\u00f3rych pracuj\u0105.<\/p>\n
Zdarza\u0142y si\u0119, z r\u00f3\u017cnych wzgl\u0119d\u00f3w, przesuni\u0119cia termin\u00f3w, jednak rozmowa egzaminacyjna zawsze ko\u0144czy\u0142a si\u0119 sukcesem.<\/p>\n
Przytoczony fakt dotyczy ok. dwustu nauczycieli z dw\u00f3ch wojew\u00f3dztw (tyle wychodzi po zsumowaniu koleg\u00f3w i kole\u017canek z pracy naszych znajomych nauczycieli) ale zak\u0142adamy, \u017ce to grupa reprezentatywna. Wynikaj\u0105 z tego dwa\u00a0 wnioski. Albo mamy wy\u0142\u0105cznie doskona\u0142ych nauczycieli, skoro \u017cadnemu z nich nie sprawi\u0142o problemu spe\u0142nienie wymaga\u0144, albo system awansu to fikcja.<\/p>\n
Nasi rozm\u00f3wcy wspominaj\u0105, \u017ce gdy wprowadzano reform\u0119, na dobr\u0105 spraw\u0119 nikt nie wiedzia\u0142 o co chodzi.<\/p>\n
Dobrze przedstawia to cytat odnosz\u0105cy si\u0119 do ca\u0142o\u015bci prawotw\u00f3rczej dzia\u0142alno\u015bci nast\u0119puj\u0105cych po sobie ministerstw edukacji: „Ka\u017cdy kolejny wynalazek wyp\u0142ywaj\u0105cy z ministerstwa wprowadza\u0142 chaos. Wszyscy udawali, \u017ce wiedz\u0105 o co chodzi, podczas gdy nikt chyba tak naprawd\u0119 nie wiedzia\u0142. Ka\u017cdy przepis musia\u0142 si\u0119 zaaklimatyzowa\u0107 w praktycznym funkcjonowaniu szko\u0142y i po pewnym czasie uczono si\u0119 go wype\u0142nia\u0107, na pewno w postaci papierowej, acz niekoniecznie zgodnie z intencjami autor\u00f3w. Najwi\u0119ksze cyrki, bo skumulowane w jednym miejscu i czasie,\u00a0 by\u0142y podczas sprawdzania egzamin\u00f3w gimnazjalnych i matur”.<\/p>\n
W praktyce pierwsze lata funkcjonowania awansu zawodowego wygl\u0105da\u0142y tak, \u017ce nauczyciele zbierali ogromne teczki dokumentuj\u0105ce ich dzia\u0142alno\u015b\u0107, w czym najmniejsz\u0105 rol\u0119 odgrywa\u0142a faktyczna praca z uczniem.<\/p>\n
Zaliczano szkolenie za szkoleniem, by do\u0142\u0105czy\u0107 kolejny papierek do sterty i szuka\u0107 okazji zdobycia nast\u0119pnego. Czy wdra\u017cano wyniesione z kurs\u00f3w umiej\u0119tno\u015bci nikt nie sprawdza\u0142.<\/p>\n
W my\u015bl zasady, \u017ce im teczka grubsza tym lepsza, nauczyciele szk\u00f3\u0142 podstawowych fotografowali np. gazetki \u015bcienne do osi\u0105gni\u0119\u0107 – wszak to kolejny dow\u00f3d aktywno\u015bci.<\/p>\n
Jak wida\u0107 system nap\u0119dza\u0142 pieni\u0105dz zwi\u0105zany z awansem opartym na papierologii. Efekty pracy nauczyciela z uczniami nie by\u0142y weryfikowane.<\/p>\n
(Upraszczamy troszk\u0119 kwesti\u0119 weryfikacji, gdy\u017c bezpo\u015brednio powinien j\u0105 przeprowadza\u0107 opiekun sta\u017cu, a generalnie dyrekcja szko\u0142y. Opiekunowie sta\u017cu w praktyce okazywali si\u0119 lepsi i gorsi, dyrekcja za\u015b ma w\u0142asne problemy i do\u015b\u0107 innych spraw na g\u0142owie. Skoro wi\u0119c panuje spok\u00f3j, po co go zaburza\u0107.)<\/p>\n
Nie by\u0142o miejsca na kreatywne my\u015blenie, na inspirowanie uczni\u00f3w do poszukiwa\u0144, do samodzielnej pracy. Zreszt\u0105 samodzielna praca, by by\u0142a efektywna, wymaga jednak wsparcia nauczyciela.\u00a0 Tymczasem na pochylenie si\u0119 nad indywidualnymi przypadkami po prostu brakowa\u0142o czasu.<\/p>\n
Oceny mo\u017cna by\u0142o zdobywa\u0107 w drodze test\u00f3w, kt\u00f3re kreatywnemu my\u015bleniu nie sprzyjaj\u0105, pozwalaj\u0105 jednak szybko zape\u0142ni\u0107 rubryki w dzienniku.<\/p>\n
„Testowo\u015b\u0107” szkolnictwa to og\u00f3lna tendencja wynikaj\u0105ca z modelu edukacji, opartego na weryfikacji osi\u0105gni\u0119\u0107 przez egzaminy zewn\u0119trzne.<\/p>\n
Tego typu weryfikacja wiedzy ma niew\u0105tpliwie zalety, ma tez niestety wady, gdy\u017c sprawdzane wed\u0142ug klucza arkusze egzaminacyjne nie s\u0142u\u017c\u0105 motywowaniu, w toku edukacji, do kreatywno\u015bci i samodzielnego my\u015blenia.<\/p>\n
Interesy nauczycieli i rodzic\u00f3w pokrywaj\u0105 si\u0119 tylko cz\u0119\u015bciowo. Rodzice chc\u0105, co oczywiste, by ucze\u0144 uzyska\u0142 jak najlepszy wynik, b\u0119d\u0105cy przepustk\u0105 do dalszej edukacji. Nauczycielom zale\u017cy bardziej na pozytywnym wyniku ca\u0142ej klasy, maj\u0105cym \u015bwiadczy\u0107 o jako\u015bci ich pracy i generalnie poziomie szko\u0142y (olimpijczycy to odr\u0119bne zagadnienie). Informacji o tym, \u017ce jaki\u015b ucze\u0144 nie zda\u0142, nie jest w stanie wymaza\u0107 podkre\u015blanie bardzo dobrych wynik\u00f3w innego.<\/p>\n
Z tego wzgl\u0119du nauka przedmiotu zdominowana jest cz\u0119sto przez rozwi\u0105zywanie test\u00f3w. Maj\u0105c wiedz\u0119 ale nie potrafi\u0105c odpowiednio przela\u0107 jej na papier (na egzaminach nie wszystkie zadania to a,b,c) mo\u017cna straci\u0107 kluczowe punkty. Najefektywniejsze s\u0105 wi\u0119c takie formy nauczania i weryfikowania wiedzy, by pasowa\u0142y one do schematu wg kt\u00f3rego konstruuje si\u0119 klucze odpowiedzi do egzamin\u00f3w zewn\u0119trznych.<\/p>\n
O ile w nat\u0142oku papierologii nauczyciel ma czas odpowiednie testy skonstruowa\u0107 (oczywi\u015bcie s\u0105 te\u017c gotowce).<\/p>\n
Podczas sprawdzania egzamin\u00f3w zewn\u0119trznych, przed egzaminatorem le\u017cy sterta prac. Czego chce taki nauczyciel? I\u015b\u0107 do domu.<\/p>\n
Sprawdza wi\u0119c prace „po kluczu” nie trac\u0105c czasu na rozwa\u017cania „co autor mia\u0142 na my\u015bli.” Sztywne trzymanie si\u0119 klucza to zreszt\u0105 obrona przed podwa\u017caniem przyznanej przez niego punktacji, na wypadek gdyby ucze\u0144 skorzysta\u0142 z prawa wgl\u0105du do sprawdzonego egzaminu i podwa\u017ca\u0142 jego ocen\u0105.<\/p>\n
Nie s\u0142u\u017cy to kreatywno\u015bci, jednak system ten gwarantuje uczciwo\u015b\u0107, kt\u00f3rej raczej nie spos\u00f3b zapewni\u0107 w inny spos\u00f3b.<\/p>\n
Kto najskuteczniej zak\u0142\u00f3ca system edukacji? Ministerstwo Edukacji Narodowej. Przyda\u0142by si\u0119 jaki\u015b konsensus, a przynajmniej kompromis pomi\u0119dzy g\u0142\u00f3wnymi si\u0142ami politycznymi w Polsce, bo ma\u0142o co utrudnia w takim stopniu prac\u0119 nauczyciela, jak ministerialne wynalazki. O ile oczywi\u015bcie nauczyciel zamierza je realizowa\u0107.<\/p>\n
Co jaki\u015b czas za po\u015brednictwem kuratorium sp\u0142ywaj\u0105 z ministerstwa kolejne pomys\u0142y, pe\u0142ne szczytnych hase\u0142 i z\u0142otych intencji, kt\u00f3re po pewnym czasie, wdro\u017ceni ju\u017c w system nauczyciele potrafili z sukcesem „realizowa\u0107” tworz\u0105c potwierdzaj\u0105cy spe\u0142nienie stawianych wymaga\u0144 papier zaopatrzony we wszystkie potrzebne podpisy.<\/p>\n
Po dyplomowaniu pe\u0142en luz. Do pe\u0142ni szcz\u0119\u015bcia trzeba tylko utrzymywa\u0107 dobre relacje z dyrekcj\u0105.<\/p>\n
Nauczanie cierpi r\u00f3wnie\u017c przez „pokazywanie si\u0119”, cho\u0107 to zale\u017cy od „parcia na szk\u0142o” dyrekcji. Gdy szko\u0142a ma „b\u0142yszcze\u0107” anga\u017cuje si\u0119 uczni\u00f3w w przer\u00f3\u017cne akcje, happeningi itp. kt\u00f3re oczywi\u015bcie wymagaj\u0105 nadzoru nauczyciela.<\/p>\n
Do tego dochodz\u0105 konkursy, debaty i zwyk\u0142e wyj\u015bcia do kina czy teatru.<\/p>\n
Powy\u017csze aktywno\u015bci s\u0105 jak najbardziej po\u017c\u0105dane, problem polega na tym, \u017ce poza „aktywno\u015bciami” w rodzaju wyj\u015bcia do kina, korzy\u015bci z nich odnosi w\u0105ska grupa zaanga\u017cowanych uczni\u00f3w.<\/p>\n
W dodatku by odpowiednio si\u0119 oni zaprezentowali, nauczyciel musi po\u015bwi\u0119ci\u0107 im czas, ponownie kosztem reszty klasy.<\/p>\n
Trzeba wi\u0119c odb\u0119bni\u0107 materia\u0142, zrobi\u0107 test i skupi\u0107 si\u0119 na wybra\u0144cach.<\/p>\n
<\/p>\n
„KASA” A JAKO\u015a\u0106 NAUCZANIA ORAZ PRESTI\u017b NAUCZYCIELA.<\/p>\n
Bior\u0105c pod uwag\u0119 powy\u017csze, czy spe\u0142nienie \u017c\u0105da\u0144 ekonomicznych nauczycieli wp\u0142ynie na jako\u015b\u0107 ich pracy?<\/p>\n
Je\u015bli nie zmodyfikuje si\u0119 systemu to zdecydowanie nie. Z drugiej jednak strony poni\u017csza anegdotka pochodz\u0105ca z ko\u0144ca lat 90-ych, daje do my\u015blenia.<\/p>\n
Nauczyciel ochrzania na lekcji ucznia i w ferworze zadaje „nieinteligentnemu”, jego zdaniem, uczniowi pytanie: „Co ty b\u0119dziesz robi\u0142 za 20 lat?”.<\/p>\n
„Na pewno nie b\u0119d\u0119 je\u017adzi\u0142 maluchem” pada odpowied\u017a nawi\u0105zuj\u0105ca do \u015brodka lokomocji pana profesora.<\/p>\n
Mocne.<\/p>\n
Tak wi\u0119c cho\u0107 presti\u017c ekonomiczny nauczyciela si\u0119 wzmocni, to systemowo niczego to nie zmieni. \u0179li b\u0105d\u017a przem\u0119czeni nauczyciele nadal b\u0119d\u0105 \u017ali b\u0105d\u017a przem\u0119czeni.<\/p>\n
Z pewno\u015bci\u0105 radykalna podwy\u017cka przyniesie skutek w postaci wzrostu presti\u017cu zawodu w\u015br\u00f3d najmniej zarabiaj\u0105cych, gdy\u017c wi\u0119kszo\u015b\u0107 wchodz\u0105cych w sk\u0142ad wspomnianej grupy chcia\u0142aby osi\u0105ga\u0107 nauczycielskie dochody i korzysta\u0107 z przys\u0142uguj\u0105cych im przywilej\u00f3w.<\/p>\n
Wy\u017csza klasa \u015brednia nie b\u0119dzie jednak pod wra\u017ceniem nawet po spe\u0142nieniu pierwotnych, tysi\u0105cz\u0142otowych \u017c\u0105da\u0144.<\/p>\n
Tak wi\u0119c cho\u0107 w og\u00f3lno\u015bci zaw\u00f3d nauczyciela presti\u017cem si\u0119 nie cieszy, to o dziwo s\u0105 nauczyciele, kt\u00f3rzy takowy presti\u017c, w indywidualnym uj\u0119ciu posiadaj\u0105. To jednak presti\u017c konkretnego cz\u0142owieka, nie zawodu. Nie jest on oparty na czynniku ekonomicznym, a objawia si\u0119 najcz\u0119\u015bciej w momencie, gdy uczniowie b\u0119d\u0105c ju\u017c na kolejnym szczeblu edukacji, nagle odkrywaj\u0105, \u017ce \u00f3w nauczyciel dobrze ich do niego przygotowa\u0142.<\/p>\n
To najcz\u0119\u015bciej nauczyciele – „kosy” (je\u015bli maj\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107 takimi by\u0107).<\/p>\n
Oczywi\u015bcie s\u0105 jeszcze nauczyciele-opowiadacze, kt\u00f3rych wspomina si\u0119 za fascynuj\u0105ce wyk\u0142ady na lekcjach. Jednak je\u015bli opowiadanie zdominuje inne metody edukacji, mo\u017ce si\u0119 okaza\u0107 niewystarczaj\u0105ce do osi\u0105gni\u0119cia zadowalaj\u0105cych wynik\u00f3w podczas egzaminu.<\/p>\n
<\/p>\n
SPO\u0141ECZE\u0143STWO ZAZDRO\u015aCI, CZYLI WAKACJE I \u015aWI\u0118TA.<\/p>\n
Pl\u0105cz\u0105 si\u0119 w zeznaniach r\u00f3\u017cni komentatorzy i nauczyciele w zale\u017cno\u015bci od intencji, jak to jest z tymi \u015bwi\u0119tami i wakacjami.<\/p>\n
Je\u015bli uczniowie maj\u0105 wolne dni pomi\u0119dzy \u015bwi\u0119tami, r\u00f3wnie\u017c nauczyciele nie maja obowi\u0105zk\u00f3w, chyba \u017ce dyrekcja wyznaczy dy\u017cury kilku pechowcom.<\/p>\n
Weekendy oczywi\u015bcie s\u0105 wolne.<\/p>\n
Wakacje letnie i zimowe w wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w niemal w ca\u0142o\u015bci s\u0105 okresem wolnym od obowi\u0105zk\u00f3w szkolnych.<\/p>\n
Niekt\u00f3rzy pracownicy musz\u0105 po\u015bwi\u0119ci\u0107 czas na doko\u0144czenie\/przeprowadzenie rekrutacji, czy inne czynno\u015bci organizacyjne, jak inwentaryzacja itp.<\/p>\n
Szko\u0142a mo\u017ce te\u017c w okresie wolnym od zaj\u0119\u0107 dydaktycznych organizowa\u0107 opiek\u0119 ch\u0119tnym do przyj\u015bcia do szko\u0142y dzieciom, kt\u00f3re nie wyjecha\u0142y na wakacje. Zajmuj\u0105 si\u0119 tym jednak wyznaczeni nauczyciele, a mo\u017cliwo\u015b\u0107 dogadania korzystnej dla siebie rotacji (nie dy\u017curuj\u0105 wszyscy na raz) stwarza pole manewru dla plan\u00f3w wakacyjnych.<\/p>\n
Mniej wi\u0119cej w po\u0142owie sierpnia odbywa si\u0119 konferencja.<\/p>\n
Generalnie wi\u0119kszo\u015b\u0107 z dw\u00f3ch miesi\u0119cy wakacji jest czasem odpoczynku dla nauczyciela i z pe\u0142n\u0105 odpowiedzialno\u015bci\u0105 twierdzimy, \u017ce wi\u0119kszo\u015bci si\u0119 ten czas nale\u017cy.<\/p>\n
Przys\u0142owie „oby\u015b cudze dzieci uczy\u0142” nie wzi\u0119\u0142o si\u0119 znik\u0105d.<\/p>\n
Cz\u0119\u015b\u0107 nauczycieli dorabia sobie w okresie wakacyjnym jako opiekunowie koloni\/oboz\u00f3w dzieci\u0119cych i m\u0142odzie\u017cowych.<\/p>\n
Wakacyjny czas wolny w najmniejszym stopniu dotyczy dyrekcji, kt\u00f3ra ma na g\u0142owie organizacj\u0119 nowego roku szkolnego, w tym u\u0142o\u017cenie plan\u00f3w lekcji itp.<\/p>\n
Nie ma urlopu na \u017c\u0105danie ale w praktyce wychodzi na to samo, gdy\u017c uprzedzona dyrekcja (je\u015bli \u017cyjemy z ni\u0105 w pokoju) albo zorganizuje godziny grzeczno\u015bciowe (koledzy\/kole\u017canki maj\u0105cy okienko nas zast\u0105pi\u0105), albo uczniowie sami zajm\u0105 si\u0119 sob\u0105 w klasie.<\/p>\n
Po 7 latach pracy (nowelizacja z 2017 r.) nauczycielowi przys\u0142uguje pe\u0142nop\u0142atny, roczny urlop dla poratowania zdrowia. Wymaga on orzeczenia lekarskiego. Dominuje depresja.<\/p>\n
<\/p>\n
JAK TO WYGL\u0104DA Z TYMI GODZINAMI PRZY TABLICY?<\/p>\n
Im wi\u0119cej p\u0142atnych godzin tym lepiej. Naturalnie w granicach rozs\u0105dku.<\/p>\n
Oczywi\u015bcie godziny lekcyjne w r\u00f3\u017cny spos\u00f3b obci\u0105\u017caj\u0105 nauczycieli. Wuefista nie przem\u0119czy si\u0119 na dw\u00f3ch i wi\u0119cej etatach. Maj\u0105c z\u0142y dzie\u0144 rzuci pi\u0142k\u0119 i po sprawie, podczas gdy poloni\u015bcie z ka\u017cd\u0105 klas\u0105 przybywa do 30 (a czasem i wi\u0119cej) wypracowa\u0144 do sprawdzania itp.<\/p>\n
Jeszcze gorzej maj\u0105 nauczyciele, kt\u00f3rych przedmiot to od 1 do 3 godzin w tygodniu. Przyjmijmy, \u017ce przy pe\u0142nym etacie przypadaj\u0105 2 godziny na klas\u0119. Etat to 18 godzin „przy tablicy”, czyli 9 klas. Zak\u0142adaj\u0105c, \u017ce ka\u017cda liczy 30 uczni\u00f3w, daje to 270 sprawdzian\u00f3w.<\/p>\n
Tymczasem z go\u0142ego etatu ci\u0119\u017cko wy\u017cy\u0107, wi\u0119c je\u015bli jest taka mo\u017cliwo\u015b\u0107, bierze si\u0119 dodatkowe godziny.<\/p>\n
To musi si\u0119 odbi\u0107 albo na \u017cyciu prywatnym albo na jako\u015bci nauczania.<\/p>\n
Czytaj\u0105cym powy\u017csze nauczycielom w\u0142a\u015bnie skoczy\u0142o ci\u015bnienie. \u0141atwo powiedzie\u0107 „bierze si\u0119 dodatkowe godziny”. Jak wzi\u0105\u0107 jak nie ma?<\/p>\n
By dope\u0142ni\u0107 etat, nauczyciele najcz\u0119\u015bciej nabywali uprawnienia do nauczania drugiego, a nawet trzeciego przedmiotu w drodze studi\u00f3w podyplomowych.<\/p>\n
Najwi\u0119ksz\u0105 popularno\u015bci\u0105 cieszy\u0142a si\u0119 technologia informacyjna, wychowanie do \u017cycia w rodzinie, przysposobienie obronne, wychowanie fizyczne i wiedza o spo\u0142ecze\u0144stwie. Z oczywistych wzgl\u0119d\u00f3w.<\/p>\n
W realiach ni\u017cu demograficznego rynek studi\u00f3w podyplomowych kwit\u0142 i r\u00f3wnie\u017c inne przedmioty nie narzeka\u0142y na brak student\u00f3w. Dlatego mo\u017cecie pa\u0144stwo us\u0142ysze\u0107 od skar\u017c\u0105cych si\u0119 na niskie zarobki nauczycieli: „Pi\u0119\u0107 lat studi\u00f3w, dwie podyplom\u00f3wki itp.”.<\/p>\n
Nie\u0142adnie dodajmy, \u017ce studia te (nauczycielskie podyplomowe) nie nale\u017ca\u0142y do najtrudniejszych. Przynajmniej w przypadkach o kt\u00f3rych s\u0142yszeli\u015bmy.<\/p>\n
Powa\u017cnym problemem jest natomiast konieczno\u015b\u0107 dojazd\u00f3w nauczyciela do r\u00f3\u017cnych szk\u00f3\u0142. Co prawda dyrekcje cz\u0119sto id\u0105 na r\u0119k\u0119 takim nauczycielom i kumuluj\u0105 te godziny w jednym dniu, niemniej nie stwarza to komfortowych warunk\u00f3w pracy.<\/p>\n
Dwie tzw. godziny karciane wprowadzone przez koalicj\u0119 PO-PSL w 2008 r., PiS znios\u0142o w 2016 r. Obecnie dokonuje si\u0119 na ich temat ciekawych konstrukcji „logicznych”.<\/p>\n
Godziny te by\u0142y obowi\u0105zkow\u0105 prac\u0105 z uczniami, wykonywan\u0105 bez dodatkowego wynagrodzenia. St\u0105d obro\u0144cy edukacyjnej polityki PO-PSL, nie uwzgl\u0119dniaj\u0105c ich przy wspominaniu o \u00f3wczesnych zarobkach nauczycieli post\u0119puj\u0105 troszk\u0119 nieuczciwe. Skoro by\u0142y obowi\u0105zkowe, nale\u017cy je uwzgl\u0119dni\u0107 przy wyliczaniu faktycznej stawki za godzin\u0119 pracy z uczniem.<\/p>\n
Im bardziej peryferyjna b\u0105d\u017a mniej presti\u017cowa szko\u0142a, tym wi\u0119kszy problem z godzinami dydaktycznymi, zw\u0142aszcza w obliczu ni\u017cu demograficznego.<\/p>\n
W skutek likwidacji gimnazj\u00f3w i kumulacji rocznik\u00f3w obecnie brakuje raczej nauczycieli ni\u017c godzin, taka sytuacja jest jednak chwilowa.<\/p>\n
Ka\u017cda godzina to dodatkowy, niema\u0142y pieni\u0105dz i poza przytoczonymi poni\u017cej wyj\u0105tkami wszystkim nauczycielom zale\u017cy by mie\u0107 ich jak najwi\u0119cej.<\/p>\n
Wyj\u0105tki to nauczyciele „Judymy”, wype\u0142niaj\u0105cy kryterium Marsza\u0142ka Karczewskiego pracy dla idei.<\/p>\n
Takim nauczycielom zale\u017cy by jak najlepiej przygotowa\u0107 uczni\u00f3w do egzamin\u00f3w i zdaj\u0105 sobie spraw\u0119, \u017ce obci\u0105\u017ceni zbyt wielk\u0105 ilo\u015bci\u0105 godzin\u00a0 nie b\u0119d\u0105 w stanie tego uczyni\u0107.<\/p>\n
Wi\u0105\u017ce si\u0119 to ze sprawdzaniem ogromnej ilo\u015bci prac pisemnych, kt\u00f3re nale\u017cy z uczniami om\u00f3wi\u0107. Opr\u00f3cz realizacji programu nauczania, pochylaj\u0105 si\u0119 oni nad indywidualnymi potrzebami uczni\u00f3w, staraj\u0105c si\u0119 podci\u0105gn\u0105\u0107 najs\u0142abszych.<\/p>\n
Do tej grupy cz\u0119sto nale\u017c\u0105 te\u017c nauczyciele, kt\u00f3rym nie uda\u0142o si\u0119 z jakich\u015b powod\u00f3w zosta\u0107 na uczelni. Maj\u0105 szersze aspiracje naukowe, prowadz\u0105 r\u00f3wnolegle do pracy w szkole przewody doktorskie, co r\u00f3wnie\u017c wymaga czasu.<\/p>\n
To ludzie, kt\u00f3rzy studiowali nie na zasadzie „mgr byle jaki byle by\u0142”, tylko z autentycznej pasji.<\/p>\n
Druga grupa kt\u00f3rej nie zale\u017cy na godzinach, a najch\u0119tniej zadowala ich p\u00f3\u0142 etatu, to nauczyciele kt\u00f3rych wi\u0119kszo\u015b\u0107 dochod\u00f3w pochodzi spoza szko\u0142y.<\/p>\n
Swego czasu grupa ta zdominowana by\u0142a przez anglist\u00f3w. P\u00f3\u0142 etatu w szkole gwarantowa\u0142o im sk\u0142adki i \u015bwiadczenia, dzi\u0119ki czemu byli poszukiwani przez prywatne szko\u0142y j\u0119zykowe, oszcz\u0119dzaj\u0105ce w ten spos\u00f3b na daninach pa\u0144stwowych.<\/p>\n
Trzeci przypadek to panie, kt\u00f3rych m\u0119\u017cowie nie\u017ale zarabiaj\u0105, wi\u0119c maj\u0105 komfort zadowolenia si\u0119 „go\u0142ym” etatem. Dzi\u0119ki temu sk\u0142adki s\u0105 p\u0142acone regularnie, poszerza si\u0119 grono znajomych i ma si\u0119 wystarczaj\u0105co czasu dla w\u0142asnych dzieci. S\u0142owem – jest mi\u0142o.<\/p>\n
I to by by\u0142o na tyle. Reszta nauczycieli bynajmniej nie protestuje gdy otrzymuje dodatkowe godziny, zw\u0142aszcza indywidualne (praca z posiadaj\u0105cym odpowiednie za\u015bwiadczenie dzieckiem w szkole lub domu). To wszak tylko jeden test do sprawdzenia, nie 30, a wynagrodzenie si\u0119 nale\u017cy.<\/p>\n
Jeszcze raz wspomnijmy, i\u017c cho\u0107 wi\u0119kszo\u015b\u0107 nauczycieli z ch\u0119ci\u0105 przyjmie dodatkowe godziny, to nie zawsze jest to mo\u017cliwe w obliczu braku uczni\u00f3w. W takiej sytuacji, zw\u0142aszcza gdy brakuje godzin lekcyjnych nawet do etatu, podratowa\u0107 mo\u017ce dyrektor, dodaj\u0105c godziny ze specjalnej bonusowej puli.<\/p>\n
<\/p>\n
CZY WARTO BY\u0106 NAUCZYCIELEM?<\/p>\n
C\u00f3\u017c… to zale\u017cy.<\/p>\n
Warto, w przypadkach opisanych w poprzednim punkcie, gdy g\u0142\u00f3wne dochody p\u0142yn\u0105 spoza szko\u0142y, gdy nauczyciel\/ka realizuje si\u0119 naukowo przy braku presji finansowej, b\u0105d\u017a gdy nauczycielka jest „dobrze wydana”.<\/p>\n
Na pewno same korzy\u015bci ma praca dla kobiety na wczesnym etapie edukacji, najlepiej w klasach 1-3. Dlaczego?<\/p>\n
Poza ekstremalnymi przypadkami dzieci nie stwarzaj\u0105 w\u00f3wczas k\u0142opot\u00f3w wychowawczych. Weryfikacja post\u0119p\u00f3w w nauce zdecydowanie nie przem\u0119cza, a bonusem jest posiadanie w\u0142asnego dziecka pod kontrol\u0105, poniewa\u017c z regu\u0142y matki pracuj\u0105ce w szkole posy\u0142aj\u0105 swoje dzieci do tej samej plac\u00f3wki.<\/p>\n
Mo\u017cna bra\u0107 nadgodzin ile si\u0119 da, gdy\u017c nie wymagaj\u0105 one nadmiernego „wysi\u0142ku”.<\/p>\n
Przerwy \u015bwi\u0105teczne i wakacyjne to praktycznie bezstresowy bonus do wymienionych powy\u017cej.<\/p>\n
Obowi\u0105zki rosn\u0105 wraz kolejnymi etapami edukacji i egzaminami zewn\u0119trznymi. Ich wyniki stanowi\u0105 bowiem weryfikacj\u0119 jako\u015bci pracy nauczyciela i \u0142atwo mo\u017cna na ich podstawie wyci\u0105ga\u0107 wnioski (niestety cz\u0119sto pochopne, o czym piszemy w rozdziale o rankingu szk\u00f3\u0142) co do jego pedagogicznych umiej\u0119tno\u015bci.<\/p>\n
Ka\u017cdej szkole (czyt. dyrekcji) zale\u017cy na reklamie w stylu: 100% zda\u0142o egzaminy, ilu\u015b finalist\u00f3w olimpiad itp. To po prostu reklama, co przek\u0142ada si\u0119 na liczb\u0119 kandydat\u00f3w.<\/p>\n
Nauczyciel skupia si\u0119 wi\u0119c na zdaj\u0105cych jego przedmiot, czasem wr\u0119cz zniech\u0119ca planuj\u0105cych zdawa\u0107 z jego dziedziny, gdy nie jest pewien sukcesu i chce unikn\u0105\u0107 ewentualnych pretensji. Podobno zdarzaj\u0105 si\u0119 szanta\u017ce w stylu: je\u015bli b\u0119dziesz chcia\u0142 zdawa\u0107 (m\u00f3j przedmiot) to nie przepuszcz\u0119 ci\u0119 do nast\u0119pnej klasy. C\u00f3\u017c… jest to jakie\u015b rozwi\u0105zanie problemu i m\u0119czy\u0107 si\u0119 b\u0119dzie frajer z mi\u0119kkim sercem, kt\u00f3rego przedmiot ucze\u0144 wybierze zamiast pierwotnie planowanego.<\/p>\n
W powy\u017cszym aspekcie najmniejszy problem maj\u0105 nauczyciele, kt\u00f3rych przedmiot rzadko jest wybierany np. do matury, w przeciwie\u0144stwie do nauczycieli przedmiot\u00f3w obowi\u0105zkowych.<\/p>\n
By zapewni\u0107 100% zdawalno\u015bci musz\u0105 oni albo robi\u0107 darmowe korepetycje z „ci\u0119\u017ckimi” przypadkami, albo si\u0119 ich zawczasu pozby\u0107 (o tym \u017ce to nie\u0142atwe piszemy w rozdziale o problemowym uczniu).<\/p>\n
Do tego dochodz\u0105 inne aktywno\u015bci zlecane przez dyrekcj\u0119. W rezultacie wi\u0119kszo\u015b\u0107 nauczycieli pracuje grubo powy\u017cej 40 godzin tygodniowo.<\/p>\n
Studia w nik\u0142ym stopniu przygotowuj\u0105 do rzeczywistej pracy i w tej sytuacji bardzo du\u017co zale\u017cy od opiekuna sta\u017cu, kt\u00f3ry powinien \u015bwie\u017co upieczonego magistra wdro\u017cy\u0107 w tajniki prowadzenia zaj\u0119\u0107.<\/p>\n
Pieni\u0105dze, jak wiadomo, wielkie nie s\u0105, a poczucie misji kiedy\u015b si\u0119 w ko\u0144cu wyczerpie.<\/p>\n
Nie bez powodu nauczyciele to grupa zawodowa o jednym z najwy\u017cszych wska\u017anik\u00f3w depresji.<\/p>\n
Na pewno bycie nauczycielem stwarza okazj\u0119 do wskoczenia w \u015bwiat polityki. Od trzydziestu lat polska scena polityczna pe\u0142na jest by\u0142ych nauczycieli, zw\u0142aszcza historyk\u00f3w, co r\u00f3\u017cnie jest oceniane.<\/p>\n
<\/p>\n
RANKING SZK\u00d3\u0141 TO \u015aCIEMA.<\/p>\n
Pomijamy kwesti\u0119 rejonizacji, gdy\u017c dla chc\u0105cego rodzica nie ma problemu w ulokowaniu dziecka w szkole poza swoim rejonem.<\/p>\n
Tak wi\u0119c zacznijmy od tego, \u017ce szko\u0142a szkole nier\u00f3wna, a im wy\u017cszy etap edukacji, tym jest to w aspekcie edukacyjnym dziecka bardziej istotne (z punktu widzenia rodzica).<\/p>\n
Z tego powodu rodzice staraj\u0105 si\u0119 umie\u015bci\u0107 dziecko w szkole, kt\u00f3ra ich zdaniem jest w stanie najlepiej przygotowa\u0107 je do egzamin\u00f3w i planowanych studi\u00f3w.<\/p>\n
Najmniejsze znaczenie mia\u0142o to w przypadku szko\u0142y podstawowej, gdzie wygoda z ucz\u0119szczania dziecka do pobliskiej szko\u0142y wygrywa z aspiracjami, ale ju\u017c na etapie gimnazjum i szko\u0142y \u015bredniej sprawa przyjmuje odmienny bieg.<\/p>\n
Na finiszu gimnazjum odbywa\u0142 si\u0119 egzamin, kt\u00f3ry decydowa\u0142 (punkty za oceny) o przyj\u0119ciu lub nie do wybranej szko\u0142y \u015bredniej.<\/p>\n
Szko\u0142a \u015brednia to, wiadomo, matura i przepustka na studia, warto wi\u0119c umie\u015bci\u0107 dziecko w tej „najlepszej”.<\/p>\n
Co decyduje o tym kt\u00f3ra szko\u0142a jest „najlepsza”? Ranking opiera si\u0119 na liczbie finalist\u00f3w olimpiad oraz wynikach egzamin\u00f3w zewn\u0119trznych np. matur w przypadku liceum.<\/p>\n
Powy\u017csze czyni tego typu rankingi nie tyle bezu\u017cytecznymi co skrajnie niesprawiedliwymi.<\/p>\n
Szko\u0142a posiadaj\u0105ca renom\u0119 przyci\u0105ga najlepszych absolwent\u00f3w ni\u017cszego etapu edukacji. Daje to mo\u017cliwo\u015b\u0107 selekcji „na wej\u015bciu”.<\/p>\n
Czy si\u0119 to podoba komu\u015b czy nie, cz\u0119sto z dobrymi wynikami \u0142\u0105czy si\u0119 status maj\u0105tkowy rodziny, gdy\u017c po wprowadzeniu egzamin\u00f3w ko\u0144cowych w szkole podstawowej i gimnazjum, korepetycje na tych etapach edukacji sta\u0142y si\u0119 powszechne.<\/p>\n
Przy czym korepetycji tych nie bierze si\u0119, w odr\u00f3\u017cnieniu od zamierzch\u0142ych czas\u00f3w, w celu podci\u0105gni\u0119cia ucznia do poziomu reszty klasy, tylko w celu maksymalizacji wynik\u00f3w, osi\u0105gni\u0119cia przewagi w wy\u015bcigu szczur\u00f3w.<\/p>\n
Najlepsze wyniki pozwalaj\u0105 dosta\u0107 si\u0119 do upragnionej szko\u0142y.<\/p>\n
Upragnion\u0105 jest najcz\u0119\u015bciej ta, kt\u00f3ra ma zapewni\u0107 nam \u015bwietlan\u0105 przysz\u0142o\u015b\u0107, wi\u0119c przy podejmowaniu decyzji si\u0119gamy po rankingi.<\/p>\n
W ten spos\u00f3b, ju\u017c „na starcie”, wysokie w rankingach szko\u0142y maj\u0105 „najlepsz\u0105” m\u0142odzie\u017c. Nie dziwi wi\u0119c, \u017ce i „na wyj\u015bciu” wyniki s\u0105 ponadprzeci\u0119tne.<\/p>\n
Mo\u017ce wi\u0119c liczba finalist\u00f3w olimpiad o czym\u015b \u015bwiadczy?<\/p>\n
Nawet naprawd\u0119 wybitne jednostki, by zosta\u0107 laureatami olimpiad, wymagaj\u0105 ogromnej pracy r\u00f3wnie\u017c nauczyciela. Wiedza potrzebna do dostania si\u0119 do wy\u017cszego etapu olimpiady znacznie wykracza poza materia\u0142 realizowany na danym poziomie edukacji. Poza tym trzeba wiedzie\u0107 jak si\u0119 zaprezentowa\u0107, czyli po prostu opanowa\u0107 techniczn\u0105 stron\u0119 olimpiady.<\/p>\n
Z tego powodu nauczyciel musi znale\u017a\u0107 czas, by indywidualnie prowadzi\u0107 ucznia.<\/p>\n
Nikt mu za te dodatkowe godziny nie p\u0142aci, wi\u0119c najlepszym sposobem jest od reszty klasy wymaga\u0107, a rozwija\u0107 potencjalnego olimpijczyka.<\/p>\n
Co na to reszta klasy?<\/p>\n
Nic. Przynajmniej w tzw. „lepszych” szko\u0142ach.<\/p>\n
Presti\u017cowym liceum nie grozi niedob\u00f3r uczni\u00f3w (to kluczowy aspekt w funkcjonowaniu szko\u0142y, o czym poni\u017cej).<\/p>\n
Poza tym na jakiej podstawie uczniowie mieliby narzeka\u0107? Ucz\u0119szczaj\u0105 do „elitarnej” szko\u0142y, o kt\u00f3rej opinia nie bierze si\u0119 z niczego. Trzeba si\u0119 dostosowa\u0107.<\/p>\n
Nauczyciel zadaje i wymaga, a uczniowie cz\u0119sto musz\u0105 sobie radzi\u0107 sami.<\/p>\n
I radz\u0105.<\/p>\n
Jak?<\/p>\n
Tu w\u0142a\u015bnie wchodzi czynnik ekonomiczny, gdy\u017c potrzebna wiedza i umiej\u0119tno\u015bci uzupe\u0142niane s\u0105 w drodze korepetycji, a to, jak wiadomo, kosztuje.<\/p>\n
Satysfakcja z przynale\u017cno\u015bci do elitarnej szko\u0142y ucina w zal\u0105\u017cku rodz\u0105ce si\u0119 w\u0105tpliwo\u015bci.<\/p>\n
Ucze\u0144, po r\u00f3wnoleg\u0142ej \u015bcie\u017cce edukacyjnej w postaci korepetycji, nie ma problemu ze spe\u0142nieniem wymaga\u0144 stawianych przez nauczyciela, a finalnie osi\u0105ga dobre wyniki na egzaminach, co w obecnym systemie jest g\u0142\u00f3wnym celem procesu edukacji.<\/p>\n
Nauczyciel za\u015b po ci\u0119\u017ckiej pracy z finalist\u0105 olimpiady spija \u015bmietank\u0119 za ca\u0142okszta\u0142t pracy.<\/p>\n
Ta maszynka nap\u0119dza si\u0119 sama.<\/p>\n
Schodek ni\u017cej znajduj\u0105 si\u0119 szko\u0142y mniej presti\u017cowe, do kt\u00f3rych, obok rzeczywi\u015bcie chc\u0105cych si\u0119 do nich z r\u00f3\u017cnych powod\u00f3w (tradycja rodzinna, znajomi) ucz\u0119szcza\u0107, trafiaj\u0105 uczniowie kt\u00f3rym wyniki nie pozwoli\u0142y dosta\u0107 si\u0119 do elitarnych szk\u00f3\u0142.<\/p>\n
Trzeba im po\u015bwi\u0119ci\u0107 wi\u0119cej czasu by dobrze zdali matur\u0119, co si\u0142\u0105 rzeczy utrudnia osi\u0105gni\u0119cie sukces\u00f3w w olimpiadach.<\/p>\n
I tutaj korepetycje maja si\u0119 dobrze.<\/p>\n
Szko\u0142y te z regu\u0142y cechuje dogodna lokalizacja w dobrze skomunikowanych centrach miast.<\/p>\n
Wreszcie szko\u0142y peryferyjne, kt\u00f3re poza rodzinn\u0105 tradycj\u0105 oraz ewentualnie korzystnym miejscem zamieszkania\u00a0 ma\u0142o kto wybiera jako szko\u0142\u0119 pierwszego wyboru.<\/p>\n
Pr\u00f3g wej\u015bcia jest w nich ni\u017cszy ni\u017c w wy\u017cej wymienionych szko\u0142ach, a brak\u00f3w w edukacji cz\u0119sto nie spos\u00f3b nadrobi\u0107 do ko\u0144cowych egzamin\u00f3w.<\/p>\n
Przyjmowane do takich szk\u00f3\u0142 dzieciaki s\u0105 cz\u0119sto z biedniejszych rodzin, gdzie korepetycje nie stanowi\u0105 priorytetu, bo nie mog\u0105.<\/p>\n
Nauczyciel musi po\u015bwi\u0119ci\u0107 takim uczniom ca\u0142y dost\u0119pny czas, a na finalist\u0119 olimpiady mo\u017ce liczy\u0107 tylko je\u015bli trafi na geniusza.<\/p>\n
Niemal na pewno ta genialno\u015b\u0107 nie wystarczy na wej\u015bcie do \u015bcis\u0142ej czo\u0142\u00f3wki gdy\u017c, niestety szanowni pa\u0144stwo, wrodzon\u0105 naszemu gatunkowi jest sk\u0142onno\u015b\u0107 do tworzenia grup wzajemnej adoracji.<\/p>\n
Jak wida\u0107 z powy\u017cszego, by ranking szk\u00f3\u0142 mia\u0142 jakikolwiek sens, nale\u017ca\u0142oby uwzgl\u0119dni\u0107 poziom uczni\u00f3w na wej\u015bciu i wyj\u015bciu. Zdanie na przyzwoitym poziomie matury przez uczni\u00f3w ze s\u0142abymi wynikami „na wej\u015bciu” lepiej \u015bwiadczy o szkole, ni\u017c gdy bardzo dobrzy uczniowie „na wej\u015bciu”, osi\u0105gn\u0105 r\u00f3wnie dobre wyniki podczas egzaminu ko\u0144cowego.<\/p>\n
R\u00f3wnie\u017c olimpiady, jak wskazali\u015bmy powy\u017cej, nie s\u0105 wyznacznikiem jako\u015bci nauczania w szkole. Po prostu na „presti\u017cowe” szko\u0142y, jako pierwszego wyboru, decyduje si\u0119 wi\u0119kszo\u015b\u0107 potencjalnych olimpijczyk\u00f3w. Ile by nauczyciel pracy nie w\u0142o\u017cy\u0142, (a im mniej „presti\u017cowa” szko\u0142a tym mniej czasu), je\u015bli ucze\u0144 nie jest wybitny, finalist\u0105 olimpiady nie zostanie.<\/p>\n
<\/p>\n
PRACA z tzw. PROBLEMOWYM UCZNIEM.<\/p>\n
Anegdotka.<\/p>\n
Anglistka zaraz po studiach, pe\u0142na optymizmu i ch\u0119ci do pracy podj\u0119\u0142a prac\u0119 w szkole zawodowej.<\/p>\n
Pierwsza lekcja, „Good morning” i sprawdzanie obecno\u015bci.<\/p>\n
W trakcie sprawdzania jeden z uczni\u00f3w podnosi r\u0119k\u0119.<\/p>\n
„S\u0142ucham?” – pyta nauczycielka.<\/p>\n
„Zrobi mi pani l…” odpowiada ucze\u0144.<\/p>\n
Optymizm wyparowa\u0142.<\/p>\n
Jak wygl\u0105da\u0142o nauczanie w szkole w PRL?<\/p>\n
Na wst\u0119pie zaznaczamy, \u017ce absolutnie nie popieramy bicia jako metody edukacyjnej ale pewnych fakt\u00f3w pomin\u0105\u0107 nie spos\u00f3b.<\/p>\n
Poni\u017cszy opis dotyczy szk\u00f3\u0142 w kt\u00f3rych uczniowie pochodzili z rodzin zar\u00f3wno inteligenckich jak i robotniczych b\u0105d\u017a ch\u0142opskich (czyli wi\u0119kszo\u015b\u0107).<\/p>\n
Oboj\u0119tne na kt\u00f3rym etapie edukacji i w jakim rodzaju plac\u00f3wki, gdy nauczyciel pozby\u0142 si\u0119 ju\u017c idea\u0142\u00f3w i wdro\u017cy\u0142 w system, proces edukacji wygl\u0105da\u0142 mniej wi\u0119cej tak samo (oczywi\u015bcie upraszczamy i generalizujemy).<\/p>\n
Niezale\u017cnie od tego, czy nauczyciel by\u0142 \u015bwietny i potrafi\u0142 autentycznie zainteresowa\u0107 uczni\u00f3w, czy „odb\u0119bnia\u0142” lekcj\u0119 czekaj\u0105c na dzwonek, je\u015bli kt\u00f3ry\u015b ucze\u0144 przeszkadza\u0142 w prowadzeniu lekcji, m\u00f3g\u0142 zosta\u0107:<\/p>\n
Nauczyciel\u00a0 mia\u0142 „przechlapane” tylko je\u015bli maltretowanym dzieciakiem okazywa\u0142 si\u0119 syn sekretarza lokalnego komitetu partyjnego albo lokalnego, znacz\u0105cego zak\u0142adu pracy, np. dyrektora kopalni.<\/p>\n
Efekty powy\u017cszego post\u0119powania by\u0142y dwa.<\/p>\n
Maltretowane dziecko mog\u0142o nabawi\u0107 si\u0119 traumy, ale kto chcia\u0142 si\u0119 uczy\u0107 ten m\u00f3g\u0142 w spokoju zdobywa\u0107 wiedz\u0119.<\/p>\n
Po szkole podstawowej „kujoni” szli do lice\u00f3w, \u015bredniacy do technik\u00f3w, a reszta do szk\u00f3\u0142 zawodowych, gdzie z racji na „selekcj\u0119” dyscyplinowanie przybiera\u0142o mniej lub bardziej drastyczne formy.<\/p>\n
Co ciekawe, jak pokaza\u0142a przysz\u0142o\u015b\u0107, uczniowie zawod\u00f3wek cz\u0119sto najlepiej na tym wyszli.<\/p>\n
Jako pracuj\u0105cy fizycznie w przemy\u015ble ci\u0119\u017ckim byli oczkiem w g\u0142owie w\u0142adzy ludowej i opr\u00f3cz szeregu innych przywilej\u00f3w w pierwszej kolejno\u015bci dostawali np. nowo budowane mieszkania.<\/p>\n
Wr\u00f3\u0107my jednak do szko\u0142y.<\/p>\n
Jak wspomnieli\u015bmy, chc\u0105cy si\u0119 uczy\u0107 mogli w spokoju to robi\u0107 dzi\u0119ki opresyjnemu systemowi edukacji. Zgoda, \u017ce programy nauczania by\u0142y prze\u0142adowane wiedz\u0105, ale w\u0142a\u015bnie dlatego dzieciaki autentycznie pragn\u0105ce wiedzy mog\u0142y zaspokoi\u0107 t\u0105 potrzeb\u0119 i rozwija\u0107 j\u0105 w p\u00f3\u017aniejszych czasach maj\u0105c szerok\u0105 wiedz\u0119 nie tylko z dziedziny kt\u00f3r\u0105 realizowali zawodowo.<\/p>\n
Prosz\u0119 zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119, \u017ce cz\u0119sto dzieci emigrant\u00f3w, kt\u00f3rzy wyjechali na Zach\u00f3d, po opanowaniu j\u0119zyka nie mia\u0142y najmniejszego problemu z nauk\u0105, przeskakuj\u0105c cz\u0119sto klasy do g\u00f3ry.<\/p>\n
Po prostu polski system nauczania narzuca\u0142 o wiele wy\u017cszy poziom ni\u017c na Zachodzie.<\/p>\n
W lata 90-e wkroczyli\u015bmy pe\u0142ni idea\u0142\u00f3w i szczytnych hase\u0142.<\/p>\n
R\u00f3\u017cne m\u0105dre g\u0142owy zacz\u0119\u0142y reformowa\u0107 o\u015bwiat\u0119 poszerzaj\u0105c „prawa” ucznia, o obowi\u0105zkach nie wspominaj\u0105c, bo \u015bwiat mia\u0142 by\u0107 pi\u0119kny i w og\u00f3le idealny.<\/p>\n
Sko\u0144czy\u0142o si\u0119 maltretowanie, to prawda, gdy\u017c dzi\u0119ki wolnym mediom taki nauczyciel by\u0142 natychmiast pi\u0119tnowany ale wajcha zosta\u0142a przegi\u0119ta w drug\u0105 stron\u0119 doprowadzaj\u0105c do obecnego stanu.<\/p>\n
Poziom nauczania spad\u0142 i wiele z zagadnie\u0144 omawianych na danym etapie nauczania, przeniesiono poziom wy\u017cej.<\/p>\n
Oczywi\u015bcie problemu z uczniami „problemowymi” nie maja tzw. „presti\u017cowe” szko\u0142y, a nawet te znajduj\u0105ce si\u0119 schodek ni\u017cej. One po prostu takich nie przyjmuj\u0105, b\u0105d\u017a gdy sito oka\u017ce si\u0119 nieszczelne, pozbywaj\u0105 si\u0119 ich, maj\u0105c uczni\u00f3w pod dostatkiem.<\/p>\n
Problem dotyczy szk\u00f3\u0142 tzw. drugiego i dalszego wyboru, gdzie trafiaj\u0105 w\u0142a\u015bnie „problemowe” przypadki, a problem poszerza si\u0119 gdy nast\u0119puje ni\u017c demograficzny (o tym w innej cz\u0119\u015bci).<\/p>\n
Anegdotka.<\/p>\n
Szko\u0142a \u015brednia, „niepresti\u017cowa”.<\/p>\n
Starszy postawny nauczyciel, z belfersk\u0105 karta jeszcze z PRL i przywi\u0105zany do stosowanych w\u00f3wczas metod si\u0142owych jest uwielbiany przez uczni\u00f3w. \u015awietnie opowiada podczas lekcji. Uczniowie s\u0105 autentycznie zafascynowani przedmiotem i sami poszerzaj\u0105 swoj\u0105 wiedz\u0119.<\/p>\n
Absolwenci przez lata z sentymentem wspominaj\u0105 lekcje.<\/p>\n
Na zaj\u0119ciach jest dialog, jest samodzielne i kreatywne my\u015blenie. Idea\u0142? Nie bardzo.<\/p>\n
Nauczyciel ma pewien sekret.<\/p>\n
Nie sprawdza obecno\u015bci. Uzupe\u0142nia wpisy w dzienniku nast\u0119pnego dnia, gdy wiadomo \u017ce nic si\u0119 nie sta\u0142o.<\/p>\n
Gdyby\u015bmy zajrzeli podczas lekcji do klasy w kt\u00f3rej prowadzi zaj\u0119cia ujrzeliby\u015bmy ok. 20 uczni\u00f3w, podczas gdy klasa liczy ok. 30.<\/p>\n
Pe\u0142na frekwencja jest jedynie podczas test\u00f3w, kt\u00f3re kr\u0105\u017c\u0105 od lat pomi\u0119dzy starszymi i m\u0142odszymi rocznikami.<\/p>\n
O co w tym wszystkim chodzi?<\/p>\n
Niezainteresowani lekcj\u0105 uczniowie zorientowawszy si\u0119, \u017ce nauczyciel „nie wymaga” obecno\u015bci na lekcjach zaszywaj\u0105 si\u0119 w zakamarkach szko\u0142y „dotleniaj\u0105c si\u0119”, przepisuj\u0105c zadania itp.<\/p>\n
W ten spos\u00f3b nauczyciel ma w klasie wy\u0142\u0105cznie uczni\u00f3w, kt\u00f3rzy s\u0105 zainteresowani jego lekcjami.<\/p>\n
W takim gronie nauka to czysta przyjemno\u015b\u0107. Nikt nie bawi si\u0119 telefonem, nikt nie gra w statki, nie zasypia itp. Ich na t\u0105 lekcj\u0119 przyci\u0105gn\u0119\u0142o autentyczne zainteresowanie.<\/p>\n
S\u0119k w tym, \u017ce skoro w dzienniku nie zaznaczono nieobecno\u015bci ucznia, teoretycznie jest on obecny na lekcji i nauczyciel za niego odpowiada. Gdyby co\u015b si\u0119 mu sta\u0142o poza klas\u0105, odpowiedzialno\u015b\u0107 spada na nauczyciela. Poniewa\u017c jednak podczas lekcji nie zaznaczy\u0142 on nieobecno\u015bci w dzienniku, w razie wpadki, bez kre\u015blenia mo\u017ce uzupe\u0142ni\u0107 wpis.<\/p>\n
Z ocenami nie ma problemu, gdy\u017c uczniowie wiedz\u0105 od starszych rocznik\u00f3w, \u017ce obecno\u015b\u0107 podczas test\u00f3w za\u0142atwi spraw\u0119.<\/p>\n
Przez lata taka metoda okazywa\u0142a si\u0119 skuteczna.<\/p>\n
Nauczycielowi zdarzy\u0142o si\u0119 co jaki\u015b czas, bezkarnie, ju\u017c w realiach III RP, u\u017cywa\u0107 argument\u00f3w si\u0142owych, cho\u0107 mia\u0142o to miejsce podczas przerw, gdy nie spodoba\u0142o mu si\u0119 zachowanie kt\u00f3rego\u015b ucznia.<\/p>\n
Pewnego dnia co\u015b posz\u0142o nie tak.<\/p>\n
Relacjonuj\u0105cy nam t\u0105 histori\u0119 nie wie czy by\u0142 to dzie\u0144 test\u00f3w i w klasie by\u0142 komplet uczni\u00f3w, czy te\u017c kt\u00f3ry\u015b z „niegrzecznych” uczni\u00f3w dla odmiany postanowi\u0142 odwiedzi\u0107 klas\u0119. Efekt by\u0142 taki, \u017ce pad\u0142 cios, a ucze\u0144 poinformowa\u0142 o tym rodzic\u00f3w.<\/p>\n
Dyrekcja natychmiast przyst\u0105pi\u0142 do \u0142agodzenia sprawy. Nauczyciel w trybie natychmiastowym uda\u0142 si\u0119 na urlop dla poratowania zdrowia, a nast\u0119pnie na emerytur\u0119.<\/p>\n
Rodzice dali si\u0119 u\u0142agodzi\u0107 i sprawa nie wyp\u0142yn\u0119\u0142a poza mury szko\u0142y.<\/p>\n
Mamy nadziej\u0119, \u017ce rozumiecie Pa\u0144stwo gdzie le\u017cy problem. Nauczyciel niew\u0105tpliwie post\u0119powa\u0142 niew\u0142a\u015bciwie ale dokona\u0142 wyboru.<\/p>\n
Dzi\u0119ki nietrzymaniu si\u0119 przepis\u00f3w wypuszcza\u0142 ze szko\u0142y co roku my\u015bl\u0105cych i ceni\u0105cych nauk\u0119 uczni\u00f3w, kosztem oczywi\u015bcie wagarowicz\u00f3w.<\/p>\n
Gdyby trzyma\u0142 si\u0119 przepis\u00f3w, musia\u0142by u\u015bredni\u0107. Odby\u0142oby si\u0119 to kosztem chc\u0105cych zdobywa\u0107 wiedz\u0119, a tak\u017ce zdrowia jego samego.<\/p>\n
Brutalna prawda jest taka, \u017ce nie ka\u017cdy ucze\u0144 nadaje si\u0119 do ka\u017cdej szko\u0142y.<\/p>\n
Po prostu.<\/p>\n
Ka\u017cdy powinien mie\u0107 szans\u0119 jedn\u0105 i drug\u0105 ale gdzie\u015b musi by\u0107 granica i nie mo\u017ce si\u0119 to odbywa\u0107 kosztem innych uczni\u00f3w.<\/p>\n
I tu dochodzimy ponownie do kwestii finansowych, kt\u00f3rych „presti\u017cowe” szko\u0142y nie odczuwaj\u0105, w odr\u00f3\u017cnieniu od pozosta\u0142ych.<\/p>\n
Pieni\u0105dz idzie bowiem za uczniem.<\/p>\n
Powszechna jest ju\u017c \u015bwiadomo\u015b\u0107 ile z\u0142a wyrz\u0105dzi\u0142o to w przypadku studi\u00f3w wy\u017cszych, produkuj\u0105cych tysi\u0105ce magistr\u00f3w o poziomie intelektualnym maturzyst\u00f3w sprzed trzydziestu lat. Nie chodzi tu tylko o studia prywatne, op\u0142acane z kieszeni studenta ale i publiczne, gdy\u017c pieni\u0105dz pa\u0144stwowy na uczelni\u0119 szed\u0142 za studentem.<\/p>\n
Doktoranci i profesorowie mieli dzi\u0119ki temu godziny dydaktyczne, a uczelnie mog\u0142y si\u0119 szczyci\u0107 otwieranymi kierunkami i kolejnymi rocznikami specjalist\u00f3w z dziedziny np. marketingu i zarz\u0105dzania.<\/p>\n
Dok\u0142adnie to samo ma miejsce w przypadku szk\u00f3\u0142 \u015brednich.<\/p>\n
Na wybrzydzanie i selekcj\u0119 kandydat\u00f3w mog\u0105 sobie pozwoli\u0107 jedynie „najlepsze” szko\u0142y. Wraz z peryferyjno\u015bci\u0105 i ni\u017cszym presti\u017cem spada jako\u015b\u0107 naboru, osi\u0105gaj\u0105c czasem poziom \u0142apanki.<\/p>\n
Dzi\u0119ki temu szko\u0142a mo\u017ce funkcjonowa\u0107, wszak bez uczni\u00f3w jaki ma sens jej istnienie.<\/p>\n
Nauczyciele z kolei maj\u0105 prac\u0119.<\/p>\n
Problemem jest jej jako\u015b\u0107.<\/p>\n
Sposobem na godziny dla nauczycieli przedmiot\u00f3w \u015bcis\u0142ych i j\u0119zykowych jest podzia\u0142 na grupy.<\/p>\n
Ma to uzasadnienie, gdy\u017c na chemii czy fizyce przeprowadza si\u0119 do\u015bwiadczenia, a podczas nauki j\u0119zyk\u00f3w doskonaleniu sztuki konwersacji sprzyja ograniczone grono uczestnik\u00f3w.<\/p>\n
Co prawda doskonaleniu ka\u017cdej sztuki sprzyja ograniczone grono uczestnik\u00f3w ale nie mo\u017cna mie\u0107 wszystkiego. Z tego powodu, reszta nauczycieli miewa na lekcji klas\u0119 w komplecie.<\/p>\n
Tak wi\u0119c siedzi w klasie dwudziestu kilku uczni\u00f3w. Ogromna wi\u0119kszo\u015b\u0107 nie stwarza problem\u00f3w, nawet je\u015bli niespecjalnie ich przedmiot interesuje. Zdarzaj\u0105 si\u0119 jednak jednostki, kt\u00f3re „rozwalaj\u0105 system”.<\/p>\n
Nie chodzi tu o tak ekstremalne zdarzenia, jak obiegaj\u0105ce co jaki\u015b czas media przypadki s\u0142ownego czy wr\u0119cz fizycznego zn\u0119cania si\u0119 nad nauczycielem (ciekawe \u017ce od trzech lat ani jednego takiego g\u0142o\u015bnego, medialnego przypadku nie by\u0142o).<\/p>\n
Piszemy tu o uczniach kt\u00f3rzy albo z wyboru, albo z innych powod\u00f3w (nie wiemy jak poprawnie politycznie rozwin\u0105\u0107 t\u0105 my\u015bl) nie chc\u0105 si\u0119 uczy\u0107.<\/p>\n
Prawdopodobnie pomog\u0142aby indywidualna praca z takim uczniem ale to wymaga\u0142oby zaanga\u017cowania rodzic\u00f3w takiego ucznia i przede wszystkim niego samego.<\/p>\n
Je\u015bli nie wykazuje on takiego zainteresowania to funkcjonuje on w klasie towarzysko, \u0142api\u0105c kolejne jedynki i specjalnie si\u0119 tym nie przejmuj\u0105c.<\/p>\n
Skrajne przypadki w tej grupie to osoby \u0142ami\u0105ce standardy zachowania, uniemo\u017cliwiaj\u0105ce swoimi „wyskokami” prowadzenie lekcji.<\/p>\n
Oczywi\u015bcie za owe „wyskoki” nie mo\u017cna da\u0107 oceny niedostatecznej ale to nie problem, gdy\u017c mo\u017cna tak\u0105 osob\u0119 odpyta\u0107 na poczekaniu.<\/p>\n
Co jednak w przypadku, gdy nie przyniesie to skutku?<\/p>\n
W interesie innych uczni\u00f3w jest, by osoba taka opu\u015bci\u0142a klas\u0119, umo\u017cliwiaj\u0105c normaln\u0105 edukacj\u0119.<\/p>\n
Brutalnie rzecz ujmuj\u0105c. Skoro taka osoba nie chce si\u0119 uczy\u0107 w szkole z wieloma przedmiotami o rozbudowanym programie nauczania, niech dla dobra innych przeniesie si\u0119 do szko\u0142y z okrojonym programem, kt\u00f3ra zapewni mu konkretny zaw\u00f3d.<\/p>\n
Tu wchodzimy na temat kumulacji „patologii” (sk\u0142onno\u015bci do zachowa\u0144 naruszaj\u0105cych normy spo\u0142eczne – tak brzmi to poprawnie politycznie) w szko\u0142ach zawodowych, ale tam po prostu nauczyciele hartuj\u0105 si\u0119 w boju i albo odnosz\u0105 zwyci\u0119stwo albo poddaj\u0105 ty\u0142y po pierwszych starciach. Najgorsze co mo\u017cna zrobi\u0107 w takiej szkole, w zasadzie w ka\u017cdej ale w tej zw\u0142aszcza, to zacz\u0105\u0107 pierwsz\u0105 lekcj\u0119 z u\u015bmiechem i stara\u0107 si\u0119 by\u0107 kumplem. To gwarancja pora\u017cki, kt\u00f3r\u0105 cz\u0119sto ponosz\u0105 \u015bwie\u017cy absolwenci kierunk\u00f3w z uprawnieniami pedagogicznymi.<\/p>\n
(Kto\u015b jeszcze pami\u0119ta o m\u0142odej anglistce jako\u015b z pocz\u0105tku lat dwutysi\u0119cznych, kt\u00f3ra przypala\u0142a trawk\u0119 z uczniami na imprezkach, co oczywi\u015bcie uczynni uczniowie nie omieszkali uwieczni\u0107).<\/p>\n
Wr\u00f3\u0107my do klas z „nieprzystosowanymi” jednostkami.<\/p>\n
Logika nakazywa\u0142aby nie da\u0107 im promocji do nast\u0119pnej klasy, a je\u015bli sytuacja si\u0119 powt\u00f3rzy sugerowa\u0107 zmian\u0119 plac\u00f3wki na mniej obci\u0105\u017con\u0105 „abstrakcyjnymi” przedmiotami.<\/p>\n
I tu napotykamy problem. Problem marginalny ale dobrze pokazuj\u0105cy pewn\u0105 patologi\u0119 systemu, kt\u00f3ra utrudnia funkcjonowanie szk\u00f3\u0142 w miejscach, gdzie ich rola mog\u0142a by by\u0107 szczeg\u00f3lnie korzystna dla spo\u0142ecze\u0144stwa, tj. na peryferiach.<\/p>\n
Dzieciaki i m\u0142odzie\u017c z tamtejszych \u015brodowisk nie maj\u0105 tak korzystnych warunk\u00f3w rozwoju jak ich r\u00f3wie\u015bnicy. Nie chodzi przy tym o miejsce zamieszkania, wszak kto mo\u017ce buduje si\u0119 poza blokowiskami, a raczej o potencja\u0142 kulturowy rodzin z biedniejszych dzielnic (zrezygnowali\u015bmy tu ze s\u0142owa „potencja\u0142 intelektualny” bo to by\u0142oby krzywdz\u0105ce i nieprawdziwe zw\u0142aszcza w kontek\u015bcie licznych \u0107wier\u0107inteligent\u00f3w szczyc\u0105cych si\u0119 w dzisiejszych czasach tytu\u0142ami naukowymi) .<\/p>\n
Za\u0142\u00f3\u017cmy wi\u0119c, \u017ce mamy w klasie „rozbijacza”, po wielu „ostatnich” szansach.<\/p>\n
Dla dobra klasy o\u015bwiadczamy w pokoju nauczycielskim, \u017ce trzeba co\u015b z nim zrobi\u0107 (czyt. obla\u0107).<\/p>\n
W tym momencie napotykamy zatroskane spojrzenia kilku koleg\u00f3w\/kole\u017canek z pracy.<\/p>\n
Ot\u00f3\u017c podzia\u0142 na grupy jest mo\u017cliwy tylko w przypadku, gdy klasa liczy okre\u015blon\u0105 liczb\u0119 uczni\u00f3w. Je\u015bli uczni\u00f3w b\u0119dzie zbyt ma\u0142o, to nie b\u0119dzie mo\u017cliwa praca w grupach.<\/p>\n
Tym samym niekt\u00f3rzy koledzy\/kole\u017canki mog\u0105 nie mie\u0107 wystarczaj\u0105cej liczby godzin do utrzymania pracy.<\/p>\n
Wniosek. Kieruj\u0105c si\u0119 dobrem klasy i „pozbywaj\u0105c” si\u0119 problematycznego ucznia pozbawiam \u015brodk\u00f3w do \u017cycia koleg\u00f3w\/kole\u017canki z pokoju nauczycielskiego.<\/p>\n
Dyrekcja ma jeszcze silniejsz\u0105 motywacj\u0119, wprost proporcjonaln\u0105 do wielko\u015bci wynagrodzenia, oczywi\u015bcie przewy\u017cszaj\u0105cego dochody zwyk\u0142ych „belfr\u00f3w”. Je\u015bli b\u0119dzie zbyt ma\u0142o uczni\u00f3w w szkole, mo\u017ce ona ulec likwidacji i to dopiero b\u0119dzie dla kierownictwa szko\u0142y problem, gdy trzeba b\u0119dzie, ju\u017c jako zwyk\u0142y nauczyciel, puka\u0107 o godziny do koleg\u00f3w dyrektor\u00f3w.<\/p>\n
Z tego wzgl\u0119du dyrekcja cz\u0119sto nie przepada za nauczycielami „kosami”, kt\u00f3rzy redukuj\u0105 liczb\u0119 uczni\u00f3w, cho\u0107 po latach dzi\u0119ki wymagaj\u0105cej postawie ciesz\u0105 si\u0119 oni wdzi\u0119czno\u015bci\u0105 absolwent\u00f3w.<\/p>\n
Jednak konsekwencj\u0105 zostawienia takiego ucznia jest albo niemo\u017cno\u015b\u0107 prowadzenia lekcji (przeszkadza) albo uzasadnione pretensje \u015brednich uczni\u00f3w, dlaczego maj\u0105c lepsze oceny ni\u017c „rodzynek” ich ko\u0144cowa nota jest taka sama lub niewiele wi\u0119ksza.<\/p>\n
Je\u015bli o sprawiedliwo\u015b\u0107 zaczn\u0105 dobija\u0107 si\u0119 rodzice to mo\u017ce zacz\u0105\u0107 by\u0107 ciekawie.<\/p>\n
Dobijanie takie nie zdarza si\u0119 zbyt cz\u0119sto, gdy\u017c rodzice z biedniejszych dzielnic z jakiego\u015b powodu maj\u0105 wi\u0119kszy szacunek dla nauczycieli, ni\u017c ich dobrze sytuowani odpowiednicy.<\/p>\n
Prosz\u0119 tylko nie wyci\u0105ga\u0107 z powy\u017cszego rozdzia\u0142u wniosku, \u017ce nauczycieli jest za du\u017co. Nie tu le\u017cy problem, o czym napiszemy w nast\u0119pnym artykule.<\/p>\n
<\/p>\n
DYREKCJA.<\/p>\n
Pan\/i i w\u0142adca\/czyni w szkole.<\/p>\n
Najwa\u017cniejsz\u0105 osob\u0105 w szkole jest dyrektor\/ka, kt\u00f3ry\/a, je\u015bli si\u0119 dobrze umocuje w systemie, ma zapewnion\u0105 wieloletni\u0105 posad\u0119.<\/p>\n
Umocowanie polega na dobrych kontaktach z urz\u0119dem miejskim (nadz\u00f3r finansowy, a wi\u0119c i \u015brodki dla szko\u0142y) oraz kuratorium (nadz\u00f3r pedagogiczny).<\/p>\n
Szko\u0142a to jego\/jej kr\u00f3lestwo. Dobiera nauczycieli i dysponuje \u015brodkami nagradzania podw\u0142adnych.<\/p>\n
W sytuacji gdy nie zmiecie jego\/jej jaka\u015b afera obyczajowa, a posiada dobre kontakty we wspomnianych instytucjach, jest praktycznie nieusuwalny.<\/p>\n
Oczywi\u015bcie odbywaj\u0105 si\u0119 konkursy na to stanowisko ale… jest jak wsz\u0119dzie.<\/p>\n
Dyrektor\/ka mo\u017ce przyznawa\u0107 r\u00f3\u017cne dodatki, jednak najwa\u017cniejsza jego\/jej bro\u0144 to prawo przyznawania godzin lekcyjnych, czyli po\u015brednio okre\u015blania wysoko\u015bci zarobku nauczyciela.<\/p>\n
Je\u015bli kto\u015b przeszkadza w realizacji dyrektorskiej wizji szko\u0142y, mo\u017cna ograniczy\u0107 mu liczb\u0119 godzin.<\/p>\n
W sprzyjaj\u0105cych lub niesprzyjaj\u0105cych warunkach (zale\u017cy to od punktu siedzenia) godzin mo\u017ce by\u0107 mniej ni\u017c etat, na co nauczyciel musi wyrazi\u0107 pisemn\u0105 zgod\u0119.<\/p>\n
Jej brak jest r\u00f3wnoznaczny odej\u015bciu z pracy.<\/p>\n
Dyrektor\/ka dyrektorowi\/ce nier\u00f3wny. Jak to w \u017cyciu, s\u0105 ludzie „ludzcy” a\u017c za bardzo, przez co pozwalaj\u0105 sobie wchodzi\u0107 na g\u0142ow\u0119, ale s\u0105 i „tyrani” wykorzystuj\u0105cy posiadana w\u0142adz\u0119.<\/p>\n
Dyrektor\/ka dobrze umocowany\/a w kuratorium jest praktycznie teflonowy\/a i skargi pisane przez rodzic\u00f3w, niewa\u017cne czy zasadne czy nie, nawet w najbardziej radykalnych przypadkach ko\u0144cz\u0105 si\u0119 co najwy\u017cej u\u0142o\u017ceniem programu naprawczego.<\/p>\n
Oczywi\u015bcie wyj\u0105tkiem s\u0105 sprawy obyczajowe nag\u0142o\u015bnione w mediach.<\/p>\n
<\/p>\n
EGZAMINY ZEWN\u0118TRZNE.<\/p>\n
To kwintesencja chaosu panuj\u0105cego w edukacji.<\/p>\n
Hierarchicznie mamy CKE (Centralna Komisja Egzaminacyjna), nast\u0119pnie OKE (Okr\u0119gowa KE) i w ko\u0144cu zespo\u0142y sprawdzaj\u0105ce.<\/p>\n
Siedz\u0105 razem przeszkoleni wcze\u015bniej egzaminatorzy i podziwiaj\u0105 tw\u00f3rczo\u015b\u0107 uczni\u00f3w.<\/p>\n
Bywa ona bardzo kreatywna.<\/p>\n
Sprawdzanie nast\u0119puje wg klucza ale co jaki\u015b czas si\u0119 zdarza, \u017ce nie uwzgl\u0119dnia on wszystkich prawid\u0142owych odpowiedzi, podczas gdy ucze\u0144 na takow\u0105 wpad\u0142. Mo\u017ce te\u017c pytanie by\u0107 b\u0142\u0119dnie sformu\u0142owane albo np. \u015bci\u015ble rzecz ujmuj\u0105c nie ma na nie prawid\u0142owej odpowiedzi.<\/p>\n
Generalnie w arkuszach egzaminacyjnych mo\u017ce si\u0119 zdarzy\u0107 wszystko, z b\u0142\u0119dami j\u0119zykowymi w\u0142\u0105cznie.<\/p>\n
I wszystko si\u0119 zdarza.<\/p>\n
W takich przypadkach szefostwo zespo\u0142u dzwoni\/mailuje do OKE, OKE do CKE, CKE do OKE, a te z kolei do szefostwa zespo\u0142\u00f3w.<\/p>\n
Co mo\u017cna zrobi\u0107, gdy pytanie zosta\u0142o b\u0142\u0119dnie sformu\u0142owane? Wg relacji nauczyciela\/egzaminatora, przyznaje si\u0119 punkty za ka\u017cd\u0105 odpowied\u017a. Czy gdyby ucze\u0144 napisa\u0142 w polu odpowiedzi „pupa” te\u017c? Nasz rozm\u00f3wca nie potrafi\u0142 na to finezyjne pytanie odpowiedzie\u0107.<\/p>\n
<\/p>\n
POPARCIE PiSu W\u015aR\u00d3D NAUCZYCIELI.<\/p>\n
Wielu publicyst\u00f3w i polityk\u00f3w podkre\u015bla, i\u017c PiS nie ma interesu w spe\u0142nieniu \u017c\u0105da\u0144 nauczycieli, gdy\u017c nie s\u0105 oni cz\u0119\u015bci\u0105 jego elektoratu.<\/p>\n
Wydaje si\u0119, i\u017c jest w tym sporo racji.<\/p>\n
Ju\u017c sama dysproporcja pomi\u0119dzy liczebno\u015bci\u0105 cz\u0142onk\u00f3w ZNP i Solidarno\u015bci jest tu jakim\u015b miernikiem.<\/p>\n
Antypatia wydaje si\u0119 si\u0119ga\u0107 zadziwiaj\u0105co g\u0142\u0119boko, na poziom wr\u0119cz emocjonalny.<\/p>\n
Dwie anegdotki.<\/p>\n
Przed ostatnimi wyborami nauczyciel PiSowiec pyta kole\u017cank\u0119 nauczycielk\u0119, czy gdyby PiS zni\u00f3s\u0142 gimnazja (a nauczycielka ta wielokrotnie na gimnazja narzeka\u0142a) to g\u0142osowa\u0142aby na t\u0105 parti\u0119. Po chwili namys\u0142u pad\u0142a odpowied\u017a: „Nie”.<\/p>\n
Drugi przypadek.<\/p>\n
W okresie poprzednich rz\u0105d\u00f3w swojej ekipy, PiS przeprowadzi\u0142 reform\u0119 pozwalaj\u0105c\u0105 naby\u0107 prawo w\u0142asno\u015bci do sp\u00f3\u0142dzielczych mieszka\u0144 za niewielk\u0105 kwot\u0119. W\u0142asno\u015b\u0107, przypomnijmy, to fundament wolno\u015bci.<\/p>\n
Znajomy nauczyciel relacjonuje, jak w pokoju nauczycielskim, jego m\u0142ody kolega, ojciec od kilku miesi\u0119cy, z przej\u0119ciem opowiada\u0142, i\u017c nigdy w \u017cyciu nie my\u015bla\u0142, \u017ce b\u0119dzie go kiedykolwiek sta\u0107 na posiadanie mieszkania na w\u0142asno\u015b\u0107.<\/p>\n
Nied\u0142ugo potem \u00f3w m\u0142ody nauczyciel za\u0142o\u017cy\u0142 w szkole oddzia\u0142 ZNP i cho\u0107 \u00f3w zwi\u0105zek domaga\u0142 si\u0119 w kolejnych latach podwy\u017cek od rz\u0105du D.Tuska, to \u015bwie\u017co upieczony szef oddzia\u0142u zwi\u0105zku, wzorem medi\u00f3w, nie omieszka\u0142 przy byle okazji „dowali\u0107 pisiurom”. Dowala po dzi\u015b dzie\u0144, a intensywno\u015b\u0107 atak\u00f3w zwi\u0119ksza\u0142a si\u0119 chyba wraz z narodzinami jego kolejnych potomk\u00f3w (Ciekawe czy bierze 500+?).<\/p>\n
Na koniec przytoczmy jeszcze zdziwienie nauczyciela, kt\u00f3ry z przera\u017ceniem odkry\u0142, \u017ce wielu jego koleg\u00f3w i kole\u017canek z pracy, popar\u0142o swego czasu w wyborach parlamentarnych parti\u0119 J.Palikota.<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
Kilka i lu\u017anych uwag:<\/p>\n
2. Dwie dziedziny \u017cycia spo\u0142ecznego nigdy nie b\u0119d\u0105 funkcjonowa\u0142y na zasadzie konsensusu politycznego. S\u0142u\u017cba zdrowia i edukacja. Na s\u0142u\u017cb\u0119 zdrowia po prostu nigdy nie b\u0119dzie wystarczaj\u0105co du\u017co pieni\u0119dzy, co pozwala atakowa\u0107 ka\u017cdej opozycji ka\u017cd\u0105 w\u0142adz\u0119. Edukacja za\u015b to po prostu dogodne pole do atak\u00f3w. Zawsze znajd\u0105 si\u0119 niezadowoleni i chc\u0105cy wi\u0119cej zarabia\u0107, tym bardziej, \u017ce nie ma szans by zarobki nauczycieli zr\u00f3wna\u0142y si\u0119 z tymi p\u0142aconymi specjalistom w sektorze prywatnym. Mo\u017cna dowolnie wymy\u015bla\u0107 projekty reform i obiecywa\u0107 jak to b\u0119dzie fajnie po ich wprowadzeniu. Przyjdzie nowa ekipa, role si\u0119 odwr\u00f3c\u0105.<\/p>\n
Oczywi\u015bcie w czasach kryzysu pa\u0144stwowe posady, pe\u0142ne r\u00f3\u017cnych \u015bwiadcze\u0144 i gwarancji zyskuj\u0105 dodatkowy urok.<\/p>\n
3. Jak to jest, \u017ce na czele zwi\u0105zku zawodowego, reprezentuj\u0105cego tak bardzo kobiec\u0105 „bran\u017c\u0119” stoi trzech facet\u00f3w?<\/p>\n
4. Niekt\u00f3rzy reprezentacji trwaj\u0105cego obecnie strajku informuj\u0105, \u017ce m\u0142odzi, zaraz po studiach, nie garn\u0105 si\u0119 do zawodu. Jako poparcie tej tezy podaj\u0105 \u015bredni\u0105 wieku obecnie pracuj\u0105cych nauczycieli.<\/p>\n
Tak si\u0119 tworzy fake newsy.<\/p>\n
Absolwenci kierunk\u00f3w pedagogicznych nie maj\u0105 nawet dzisiaj zbyt wielkiego wyboru, zw\u0142aszcza je\u015bli chc\u0105 pracowa\u0107 umys\u0142owo. Dlaczego si\u0119 wi\u0119c nie garn\u0105 do zawodu? Bo nie maj\u0105 takiej mo\u017cliwo\u015bci.<\/p>\n
Pracownik\u00f3w zatrudnia dyrektor. To jego suwerenna decyzja. Kogo wi\u0119c zatrudni? Znajomych kt\u00f3rzy ch\u0119tnie wezm\u0105 dodatkowe godziny.<\/p>\n
Dyrektorzy raczej nie kumpluj\u0105 si\u0119 ze studentami, nieprawda\u017c?<\/p>\n
St\u0105d wysoki wiek nauczycieli, zw\u0142aszcza, \u017ce w gr\u0119 wchodz\u0105 np. d\u0142ugi wdzi\u0119czno\u015bci i taki dyrektor, kt\u00f3ry kiedy\u015b by\u0142 m\u0142odym nauczycielem, odwdzi\u0119cza si\u0119 dawnym, nawet emerytowanym patronom.<\/p>\n
Z m\u0142odych zatrudnia si\u0119 ch\u0119tnie np. dzieci dawnych lub obecnych koleg\u00f3w z pracy.<\/p>\n
Zreszt\u0105 ze „\u015bwie\u017cymi” absolwentami wi\u0105\u017ce si\u0119 zawsze ryzyko. Z jednej strony dyrektor ma w takim pracowniku funkcjonalne narz\u0119dzie do r\u00f3\u017cnych zada\u0144 i obci\u0105\u017ca go czym si\u0119 da, zanim „m\u0142ody” si\u0119 po\u0142apie, gdzie\u015b w okolicach mianowania, \u017ce jest wykorzystywany. Z drugiej jednak strony, zw\u0142aszcza w dzisiejszych czasach, „m\u0142ody” mo\u017ce si\u0119 nadal zbyt m\u0142odo czu\u0107, co zw\u0142aszcza w szkole \u015bredniej stwarza wiele zagro\u017ce\u0144.<\/p>\n
\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"