![\"\"](\"http:\/\/oko.pres-24.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/06\/Eifel_OKO-219x300.jpg\")
<\/p>\nZa co Francuzi powinni nam by\u0107 wdzi\u0119czni?<\/p>\n
Nie…. nie za widelec kt\u00f3ry rozs\u0142awi\u0142 minister Bartosz Kownacki. Tak na marginesie „m\u00f3wi\u0105c”, je\u015bli Ludwik Stomma ma racj\u0119, a znajomo\u015bci historii Francji nie spos\u00f3b mu odm\u00f3wi\u0107, Polska zas\u0142u\u017cy\u0142a si\u0119 tylko po\u015brednio w przybyciu owego sztu\u0107ca nad Sekwan\u0119.<\/p>\n
Henryk Walezy mia\u0142 si\u0119 z nim zapozna\u0107 w Wenecji, stanowi\u0105cej przystanek podczas jego ucieczki z Krakowa do ojczyzny.<\/p>\n
Nie ma za to w\u0105tpliwo\u015bci co do dw\u00f3ch innych polskich „dar\u00f3w” dla Francji.<\/p>\n
<\/p>\n
Przytacza Stomma, i\u017c dzi\u0119ki polskiemu epizodowi Henryka poznali Francuzi futrzan\u0105 czapk\u0119 kt\u00f3r\u0105, „jako \u017ce t\u0142umi\u0142a jego chroniczne migreny, nosi\u0142 on do ko\u0144ca \u017cycia”. Ciekawie musia\u0142 wygl\u0105da\u0107 \u00f3w polski nabytek w po\u0142\u0105czeniu z \u00f3wczesn\u0105 francusk\u0105 mod\u0105.<\/p>\n
\u015amia\u0142o natomiast che\u0142pi\u0107 si\u0119 mo\u017cemy faktem, i\u017c pod wzgl\u0119dem higieny dw\u00f3r jagiello\u0144ski bi\u0142 w\u00f3wczas „na g\u0142ow\u0119” dwory francuskie z Walezjuszowskim na czele.<\/p>\n
Pobyt w Polsce zaowocowa\u0142 budowaniem w zamkach francuskich pierwszych urz\u0105dze\u0144 kanalizacyjnych na wz\u00f3r wawelski. \u0179r\u00f3d\u0142a nie zostawiaj\u0105 jednak z\u0142udze\u0144. Jeszcze przez d\u0142ugie lata ich efektywno\u015b\u0107 pozostawia\u0142a wiele do \u017cyczenia.<\/p>\n
Czy przytoczone powy\u017cej „polskie” nabytki zas\u0142uguj\u0105 na wdzi\u0119czno\u015b\u0107 Francuz\u00f3w i skierowane ku nam „merci beaucoup”?<\/p>\n
W \u017cadnym razie!<\/p>\n
Nawet wynalazki ograniczaj\u0105ce doznania zapachowe na francuskich dworach pr\u0119dzej czy p\u00f3\u017aniej dotar\u0142yby tam bez naszej pomocy.<\/p>\n
S\u0105 jednak rzeczy za kt\u00f3re s\u0142owo „dzi\u0119kuj\u0119” powinno zosta\u0107 wypowiedziane.<\/p>\n
Rzecz pierwsza: Za Rewolucj\u0119 Francusk\u0105.<\/p>\n
Czy ocalili\u015bmy Rewolucj\u0119 Francusk\u0105? Nawet je\u015bli nie, to na pewno zaoszcz\u0119dzili\u015bmy Francji utraty wielu jej syn\u00f3w, cho\u0107 nie da si\u0119 ukry\u0107 \u017ce sama gilotynowa\u0142a ich w\u00f3wczas niema\u0142o.<\/p>\n
Po dotarciu do Petersburga wie\u015bci o post\u0119pach Rewolucji, wychwalana przez Woltera i Diderota o\u015bwiecona „Semiramida P\u00f3\u0142nocy” szczerze j\u0105 znienawidzi\u0142a. Rewolucja podwa\u017ca\u0142a \u00a0wszystko to, co uosabia\u0142a sob\u0105 ta wybitna niew\u0105tpliwie Niemka.<\/p>\n
Katarzyna II zdecydowana by\u0142a podj\u0105\u0107 interwencj\u0119 militarn\u0105 maj\u0105ca przywr\u00f3ci\u0107 „legaln\u0105” w\u0142adz\u0119 we Francji. Wydarzenia kt\u00f3re mia\u0142y w\u00f3wczas miejsce na ocala\u0142ym skrawku Polski skutecznie, i to dwukrotnie, powstrzyma\u0142y realizacj\u0119 tych plan\u00f3w.<\/p>\n
Po raz pierwszy interwencj\u0119 wojsk carskich zablokowa\u0142y reformy Sejmu Czteroletniego i Konstytucja 3 Maja, po raz drugi Insurekcja Ko\u015bciuszkowska.<\/p>\n
W obliczu niepokoj\u00f3w na zachodnich obrze\u017cach Cesarstwa plany jakiejkolwiek bezpo\u015bredniej interwencji na Zachodzie straci\u0142y znaczenie.<\/p>\n
Czy wi\u0119c Polacy ocalili Rewolucj\u0119 Francusk\u0105?<\/p>\n
W momencie wybuchu Insurekcji Ko\u015bciuszkowskiej by\u0142o ju\u017c wprawdzie po Valmy i Francja powstrzyma\u0142a bezpo\u015brednie zagro\u017cenie, jednak prawdziwym prze\u0142omem b\u0119dzie dopiero w\u0142oska kampania Bonapartego w 1796 r.<\/p>\n
W 1794 r., by\u0142 on ju\u017c po Tulonie, lecz przed swym s\u0142ynnym „dmuchni\u0119ciem kartaczy” i nikomu nie przysz\u0142oby do g\u0142owy powierzy\u0107 mu dow\u00f3dztwo armii na kt\u00f3rym\u015b z wa\u017cnych odcink\u00f3w (w\u0142oski front, kt\u00f3ry okaza\u0142 si\u0119 prze\u0142omem w jego karierze by\u0142 w opinii \u00f3wczesnych przyw\u00f3dc\u00f3w Republiki frontem ma\u0142o istotnym).<\/p>\n
Otwartym pozostaje wi\u0119c pytanie czy przednapoleo\u0144ska armia rewolucyjna poradzi\u0142aby sobie z armi\u0105 koalicji wzmocnion\u0105 kontyngentem rosyjskim.<\/p>\n
Rzecz druga: Ocalili\u015bmy Rewolucj\u0119 Lipcow\u0105…<\/p>\n
…wielkim kosztem.<\/p>\n
Po obaleniu Karola X i wybuchu rewolucji w Belgii „\u017candarm Europy”, car Miko\u0142aj I, gotowa\u0142 si\u0119 do zbrojnej rozprawy z ruchami rewolucyjnymi.<\/p>\n
Wybuch Powstania Listopadowego uniemo\u017cliwi\u0142 mu t\u0105 operacj\u0119, co podobno wyra\u017anie jest zaznaczane w belgijskich podr\u0119cznikach historii w odr\u00f3\u017cnieniu od ich francuskich odpowiednik\u00f3w.<\/p>\n
Za ten sukces Polacy zap\u0142acili ogromn\u0105 cen\u0119. Do daniny krwi do\u0142\u0105czy\u0142a Wielka Emigracja i definitywna likwidacji pseudopa\u0144stewka jakim by\u0142o Kr\u00f3lestwo Polskie.<\/p>\n
Za to Francuzi mogli si\u0119 do woli „cieszy\u0107” Francj\u0105 z Ludwikiem Filipem.<\/p>\n
Kr\u00f3tko si\u0119 cieszyli, ale dzi\u0119kuj\u0119 i tak si\u0119 nale\u017ca\u0142o.<\/p>\n
Mo\u017ce wi\u0119c fakt braku podzi\u0119kowa\u0144 ze strony Francja wynika ze zr\u00f3wnowa\u017cenia „przys\u0142ug”?<\/p>\n
Zastan\u00f3wmy si\u0119 wi\u0119c, co Polska zawdzi\u0119cza Francji.<\/p>\n
Henryk Walezy pozostawi\u0142 po sobie przykre wra\u017cenie, wi\u0119c to „-„.<\/p>\n
Sobieski dosta\u0142 od Francji Marysie\u0144k\u0119 ale skorzysta\u0142 w zasadzie tylko on.<\/p>\n
Z kolei Francuzi importowali dla Ludwika XV Mari\u0119 Leszczy\u0144sk\u0105, ale dla Polski r\u00f3wnie\u017c to nie nios\u0142o ze sob\u0105 jakich\u015b „plus\u00f3w”. Byli\u015bmy po prostu elementem francuskiej polityki zagranicznej i tak nas traktowano (o co w zasadzie pretensji mie\u0107 nie mo\u017cna, gdy\u017c w odr\u00f3\u017cnieniu od reszty \u015bwiata, chyba tylko my bijemy si\u0119 dla idei).<\/p>\n
Ochotnicy francuscy brali udzia\u0142 w Konfederacji Barskiej, co czasem przyjmowa\u0142o posta\u0107 \u015bmieszn\u0105, a czasem tragiczn\u0105.<\/p>\n
Przyw\u00f3dcy Rewolucji odm\u00f3wili wsparcia reform Sejmu Czteroletniego (inna sprawa czy co\u015b mogli zrobi\u0107) gdy\u017c uwa\u017cali \u017ce nas „por\u0105ba\u0142o”. Oni swojego kr\u00f3la \u015bcinaj\u0105, my naszego wzmacniamy.<\/p>\n
Wreszcie Napoleon. Nie spos\u00f3b chyba ju\u017c doj\u015b\u0107 kto pierwszy u\u017cy\u0142 formu\u0142y, i\u017c Polacy kochaj\u0105 Bonapartego jak kobieta, kt\u00f3ra mimo zdrad ukochanego, ci\u0105gle \u017cyje wspomnieniami wielkich nadziei z pocz\u0105tk\u00f3w ich zwi\u0105zku.<\/p>\n
Legiony D\u0105browskiego unicestwione na San Domingo w walkach z pragn\u0105cymi wolno\u015bci tubylcami. Bohaterskie akty odwagi w toczonej z pod\u0142ych pobudek wojnie w Hiszpanii. Zdrada w Tyl\u017cy pomimo stara\u0144 szambelanowej Walewskiej i jej patriotycznie urogaconego m\u0119\u017ca.<\/p>\n
Tak, zdecydowanie czasy napoleo\u0144skie trzeba Korsyce zapisa\u0107 na „+” \ud83d\ude00<\/p>\n
Bez ma\u0142ego korsyka\u0144skiego tyrana nie by\u0142oby bowiem Mazurka D\u0105browskiego, nie by\u0142oby legendy Poniatowskiego (ks. J\u00f3zefa), szar\u017cy pod Samosierr\u0105 w pod\u0142ej wojnie i niezliczonych dowod\u00f3w, i\u017c s\u0105 sprawy dla kt\u00f3rych czasem wypada na szal\u0119 po\u0142o\u017cy\u0107 i \u017cycie.<\/p>\n
Po upadku Powstania Listopadowego Francja sta\u0142a si\u0119 g\u0142\u00f3wnym domem Wielkiej Emigracji. C\u00f3\u017c… mo\u017cna mie\u0107 pretensje, i\u017c nie wykaza\u0142a si\u0119 hojno\u015bci\u0105 na rzecz szlachetnych imigrant\u00f3w, jednak jak pokazuj\u0105 nam czasy obecne, imigranci to sprawa tyle\u017c dra\u017cliwa co niewygodna w kontek\u015bcie interesu w\u0142asnych obywateli. Fakt to jednak niezaprzeczalny, \u017ce na wiele lat Francja sta\u0142a si\u0119 domem dla pozbawionych ojczyzny Polak\u00f3w. Nale\u017cy si\u0119 „+”.<\/p>\n
By\u0142y potem mniejsze i wi\u0119ksze epizody, jak wyst\u0119p naszej reprezentacji w Komunie Paryskiej.<\/p>\n
\u015awiat kultury to odr\u0119bny rozdzia\u0142, ale czy to „+”, \u017ce w salonach warszawskich i na dworach magnackich cz\u0119\u015bciej ni\u017c polski s\u0142ycha\u0107 by\u0142o francuski j\u0119zyk.<\/p>\n
Niew\u0105tpliwie za Chopina „+” si\u0119 nale\u017cy.<\/p>\n
I oto mamy schy\u0142ek 1918 r. Francja nas wspiera jak mo\u017ce. Jaka ona dobra… Bynajmniej. Nie zapominajmy, \u017ce jeste\u015bmy „elementem francuskiej polityki zagranicznej”. Silna Polska to gwarancja kontroli poczyna\u0144 Niemiec.<\/p>\n
Z tego samego powodu z gentelmen\u00f3w brytyjskich robi\u0105 si\u0119 sko\u0144czone chamy gdy mowa o odbudowie silnej Polski.<\/p>\n
Stracona szansa wraz z odrzuceniem propozycji Pi\u0142sudskiego by „wycieczk\u0105” z dw\u00f3ch stron powstrzyma\u0107 militarne zap\u0119dy odbudowuj\u0105cego sw\u0105 pot\u0119g\u0119 pa\u0144stwa niemieckiego.<\/p>\n
1939 r. i wielki blama\u017c. Gdyby nasi „sojusznicy” si\u0119 ruszyli w kilka dni by\u0142oby po wojnie. Pami\u0119\u0107 o milionach ofiar I wojny parali\u017cuje ale nie usprawiedliwia jeszcze wi\u0119kszych milion\u00f3w, pi\u0119ciu lat chaosu i holokaustu.<\/p>\n
Co po wojnie? Ju\u017c tylko jeden z o\u015brodk\u00f3w emigracji, wcale nie najwi\u0119kszy.<\/p>\n
Edward Gierek to te\u017c francuski akcent, po kt\u00f3rym zosta\u0142o ca\u0142kiem du\u017co u\u017cytecznych rzeczy.<\/p>\n
Czy co\u015b jeszcze? Nawet samochody francuskie nie ciesz\u0105 si\u0119 u nas najlepsz\u0105 opini\u0105.<\/p>\n
Danton Wajdy z genialn\u0105, Polska vs Francja, obsad\u0105.<\/p>\n
De Gaulle, cho\u0107 darzony sentymentem u nas, nie w Polsce, a w ZSRR \u00a0widzia\u0142 partnera. Takie by\u0142y realia, ani to „+” ani „-„.<\/p>\n
Co\u015b z czas\u00f3w III RP? Dla przeci\u0119tnego Polaka nie bardzo, a przecie\u017c odk\u0105d r\u00f3wni jeste\u015bmy sobie, stali\u015bmy si\u0119 te\u017c niemal wszyscy przeci\u0119tni.<\/p>\n
Bilans wi\u0119c wychodzi na nasz\u0105 korzy\u015b\u0107. Bilans krwi. Co prawda ani Francja Robiespierre’a, ani Francja Ludwika Orlea\u0144skiego nie okaza\u0142y si\u0119 tymi wymarzonymi, niemniej ich w\u0142a\u015bnie w owym czasie Francuzi chcieli i dzi\u0119ki polskiej krwi je otrzymali.<\/p>\n
Czekamy wi\u0119c na „merci beaucoup”.<\/p>\n
<\/p>\n
ps.<\/p>\n
Ach… oczywi\u015bcie bez Francji nasza Maria Sk\u0142odowska by\u0142aby tylko genialn\u0105 nauczycielk\u0105, a nie genialnym naukowcem.<\/p>\n
\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"